రాష్ట్ర శాసనసభ, కేంద్ర–రాష్ట్ర–ఉమ్మడి జాబితాలు, కేంద్ర-రాష్ట్ర పోలిక (State Legislature)
Free practice MCQs with answers and explanations for రాష్ట్ర శాసనసభ, కేంద్ర–రాష్ట్ర–ఉమ్మడి జాబితాలు, కేంద్ర-రాష్ట్ర పోలిక (State Legislature) in పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ – శాసనసభ & కార్యనిర్వాహక వర్గం (The Parliamentary System). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఏ జాబితాలోని అంశాలపై కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రెండూ చట్టం చేయవచ్చు?
A. అవశిష్ట జాబితా
B. కేంద్ర జాబితా
C. రాష్ట్ర జాబితా
D. ఉమ్మడి జాబితా (Concurrent List)
Answer & explanation
Correct: D — ఉమ్మడి జాబితా (Concurrent List)
ఉమ్మడి జాబితాలో విద్య, పర్యావరణ విధానం వంటి అంశాలుంటాయి; వీటిపై కేంద్రం, రాష్ట్రాలు రెండూ చట్టం చేయగలవు (కేంద్రం చేస్తే రాష్ట్రం పాటించాలి, అందుకే RTE దేశమంతటా వర్తిస్తుంది). కేంద్ర జాబితా కేవలం కేంద్రానికి, రాష్ట్ర జాబితా కేవలం రాష్ట్రాలకు చట్టం చేసే అధికారం ఇస్తాయి.
కింది వాటిలో కేంద్రంలోని పరిస్థితికి, రాష్ట్రంలోని పరిస్థితికి మధ్య సరైన జత ఏది?
A. ప్రధానమంత్రి – గవర్నర్
B. రాష్ట్రపతి – గవర్నర్ (నామమాత్రపు అధిపతులు)
C. లోక్‌సభ – విధాన్ పరిషత్
D. రాజ్యసభ – విధాన్ సభ
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రపతి – గవర్నర్ (నామమాత్రపు అధిపతులు)
కేంద్రంలో రాష్ట్రపతి, రాష్ట్రంలో గవర్నర్ నామమాత్రపు అధిపతులు; ప్రధానమంత్రి – ముఖ్యమంత్రి వాస్తవ కార్యనిర్వాహకులు. లోక్‌సభ విధాన్ సభకు, రాజ్యసభ విధాన్ పరిషత్‌కు సమాంతరం; ఇతర జతలు సరైనవి కావు.
పాఠం ప్రకారం ద్విసభ రాష్ట్రాలు ఆంధ్రప్రదేశ్, బీహార్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, ఉత్తరప్రదేశ్ మాత్రమే. మిగిలిన రాష్ట్రాలు ఏకసభ; అందువల్ల ఒడిశా ఏకసభ రాష్ట్రం.
కేంద్ర, రాష్ట్ర స్థాయిల పోలికలో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. రాష్ట్రంలో మనీ బిల్లు విధాన్ పరిషత్‌లో పుడుతుంది
B. రాష్ట్రపతి/గవర్నర్ ఇద్దరి పదవీకాలం 5 ఏళ్లు
C. గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు
D. దిగువ సభ అధ్యక్షుడిని రెండు స్థాయిల్లోనూ స్పీకర్ అంటారు
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రంలో మనీ బిల్లు విధాన్ పరిషత్‌లో పుడుతుంది
పాఠం ప్రకారం రాష్ట్రంలో కూడా మనీ బిల్లు విధాన్ సభలోనే (దిగువ సభ) పుడుతుంది, విధాన్ పరిషత్‌లో కాదు. అందుకే అది తప్పు వాక్యం; మిగిలిన వాక్యాలు పాఠానికి అనుగుణంగా సరైనవి.
ఉమ్మడి జాబితాకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. ఈ జాబితాలోని అంశంపై కేంద్రం చట్టం చేస్తే రాష్ట్రం దానిని పాటించాలి.
2. విద్య ఈ జాబితాలో ఉండటం వల్ల RTE దేశమంతటా వర్తిస్తుంది.
3. ప్రజారోగ్యం ఈ జాబితాలోని అంశం.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 పాఠంలో ఉన్నవి. 3 తప్పు: ఆయుష్ నివేదిక ప్రకారం ప్రజారోగ్యం రాష్ట్ర జాబితా అంశం (ప్రభుత్వ సమాధానంలో ఉంది), ఉమ్మడి జాబితా అంశం కాదు. ఉమ్మడి జాబితాలో కేంద్రం చేసిన చట్టాన్ని రాష్ట్రాలు పాటించాలనే నియమం RTE విషయంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.