నదీ జలాల పంపకం, వాణిజ్యం & సహజ వనరుల శాపం (Resource Sharing, Trade and Resource Curse)

Correct: A — కావేరి

తమిళనాడులోని మెట్టూరు ఆనకట్ట కావేరి నదిపై కట్టబడింది. కావేరి జలాలను కర్ణాటక, తమిళనాడు, కేరళ, పుదుచ్చేరి పంచుకుంటాయి. గోదావరి జలాలను వేరే రాష్ట్రాలు పంచుకుంటాయి; బ్రహ్మపుత్ర భారత్ సహా అనేక ప్రాంతాల గుండా ప్రవహించే పంచుకునే నది.

Correct: B — ఊట్జ్ ఉక్కు (Wootz steel)

వనరు భౌగోళికంగా అందుబాటులో ఉండి, దానికి మానవ జ్ఞానం, నైపుణ్యం తోడైతే ప్రత్యేక ఉత్పత్తులు ఏర్పడతాయి; ఊట్జ్ ఉక్కును పాఠ్యపుస్తకం ఉదాహరణగా పేర్కొంది. వాణిజ్యం భారతదేశంలో పెద్ద సామ్రాజ్యాల అభివృద్ధికి దోహదం చేసిందని కూడా చెబుతుంది.

Correct: A — కేరళ

పుస్తకం ప్రకారం గోదావరి జలాలను మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్ పంచుకుంటాయి. కేరళ కావేరి జలాలను (కర్ణాటక, తమిళనాడు, పుదుచ్చేరితో కలిసి) పంచుకునే రాష్ట్రం; గోదావరి పరీవాహకంలో లేదు.

Correct: B — వనరులు సమృద్ధిగా ఉన్నా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆర్థిక వృద్ధి నెమ్మదిగా ఉండటం

ఇదే 'పారడాక్స్ ఆఫ్ ప్లెంటీ'. సమృద్ధిగా వనరులు ఉన్నంత మాత్రాన ఆర్థిక అభివృద్ధి రాదు; వనరులను అధిక విలువ గల ఉత్పత్తులుగా మార్చే పరిశ్రమలు అభివృద్ధి కాకపోవడం దీనికి కారణం. వనరులు ఉంటే తప్పక ధనిక అవుతారన్నది దీనికి విరుద్ధ భావన.

Correct: C — వనరులను ఉత్పత్తులుగా మార్చే పరిశ్రమలలో పెట్టుబడి పెట్టడం ద్వారా

పుస్తకం ప్రకారం భారతదేశం తన పెరుగుతున్న అవసరాలకు తగిన పరిశ్రమల అభివృద్ధిలో పెట్టుబడి పెట్టడం ద్వారా వనరుల శాపాన్ని సాధారణంగా తప్పించుకుంది. సాంకేతికత, నైపుణ్యాల్లో పెట్టుబడి ఈ శాపాన్ని అధిగమించే మార్గం. ముడి వనరులనే ఎగుమతి చేస్తే ఈ ఉచ్చులో చిక్కుకునే ప్రమాదం ఉంటుంది.

Correct: B — గోదావరి – మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్

పుస్తకం ప్రకారం గోదావరి జలాలను మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్ పంచుకుంటాయి. కావేరి జలాలు కర్ణాటక, తమిళనాడు, కేరళ, పుదుచ్చేరి మధ్య పంపకం అవుతాయి. మిగతా జతల్లో నదులు, రాష్ట్రాలు తారుమారయ్యాయి.

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

వాక్యాలు 1, 2 పుస్తకంలోని భావాలే. వాక్యం 3 తప్పు; ఇదే సహజ వనరుల శాపం చెప్పేది – వనరులు సమృద్ధిగా ఉన్నా ధనిక దేశం కావడం హామీ కాదు. ఆ వనరులను అధిక విలువ ఉత్పత్తులుగా మార్చే పరిశ్రమలు అవసరం.