ప్రజా సౌకర్యాలు (Public Facilities) · Practice MCQs

Correct: A — 30

సైదాపేట్ మురికివాడలో 30 గుడిసెలకు మూలన ఒకే సామూహిక కుళాయి ఉంది; అందులో బోర్‌వెల్ నీరు రోజుకు రెండుసార్లు 20 నిమిషాల చొప్పున వస్తుంది. ఒక కుటుంబం గరిష్ఠంగా మూడు బకెట్లు మాత్రమే నింపగలదు కాబట్టి, 10 లేదా 100 వంటి సంఖ్యలు పాఠంలోని వివరానికి సరిపోవు.

Correct: B — రెండు రోజులకు ఒకసారి

మైలాపూర్ ప్రాంతంలో మున్సిపల్ నీరు రెండు రోజులకు ఒకసారి వస్తుంది; అందుకే నివాసులు ప్రైవేట్ బోర్‌వెల్, ట్యాంకర్ నీటిపై ఆధారపడతారు. నాలుగు రోజులకు ఒకసారి నీరు వచ్చేది మదీపాక్కం ప్రాంతంలో అద్దెకు ఉండేవారికి, కాబట్టి ఆ రెండు ప్రాంతాలను కలగలపకూడదు.

Correct: C — ఆర్టికల్ 21

జీవించే హక్కు (Right to Life) ఆర్టికల్ 21 లో ఉంది. సురక్షిత తాగునీరు లేకపోతే ఆరోగ్యంగా జీవించడం సాధ్యం కాదు కాబట్టి నీటి హక్కు దానిలో భాగమని పాఠం చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 14 సమానత్వం, 19 స్వేచ్ఛలు, 32 హక్కుల పరిరక్షణకు కోర్టును ఆశ్రయించే హక్కుకు సంబంధించినవి.

Correct: D — 25 లీటర్లు

టెక్స్‌టైల్ కంపెనీ రసాయనాల వల్ల భూగర్భజలం కలుషితమైందని ఒక గ్రామస్థుడు రాసిన లేఖపై హైకోర్టు కేసు చేపట్టి, గ్రామంలో ప్రతి వ్యక్తికి 25 లీటర్ల నీరు ఇవ్వమని ఆదేశించింది. 135 లీటర్లు అనేది పట్టణాల్లో ఉండాల్సిన సగటు ప్రమాణం, ఈ కేసుకు సంబంధించింది కాదు.

Correct: A — ఒక వ్యక్తి సొంత కారు

పాఠం ప్రకారం నీరు, ఆరోగ్య సంరక్షణ, పారిశుద్ధ్యం, విద్యుత్, ప్రజా రవాణా, పాఠశాలలు, కళాశాలలు ప్రజా సౌకర్యాలు. వీటి ప్రయోజనాన్ని ఒకసారి అందిస్తే చాలామంది పంచుకుంటారు. ఒక వ్యక్తి సొంత కారు ఆ వ్యక్తికే ఉపయోగపడే వ్యక్తిగత వస్తువు; అందుకే అది ప్రజా సౌకర్యం కాదు.

Correct: B — ఒకసారి అందించాక దాని ప్రయోజనాన్ని చాలామంది పంచుకోవచ్చు

గ్రామంలో ఒక పాఠశాల వల్ల ఎందరో పిల్లలు చదువుకుంటారు; ఒక ప్రాంతానికి విద్యుత్ ఇస్తే రైతులు, వర్క్‌షాపులు, విద్యార్థులు అందరూ లాభపడతారు. ఇదే ప్రజా సౌకర్యాల ప్రధాన లక్షణం. వ్యక్తికి మాత్రమే పరిమితం, లాభ ఆధారితం, ధనికులకే అనేవి ప్రజా సౌకర్యం భావనకు వ్యతిరేకం.

Correct: C — ప్రభుత్వం

ప్రజా సౌకర్యాలు ప్రాథమిక అవసరాలకు సంబంధించినవి, జీవించే హక్కు అందరికీ వర్తిస్తుంది కాబట్టి ఆ బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే అని పాఠం తేల్చింది. ప్రైవేట్ కంపెనీలు లాభం కోసం పనిచేస్తాయి; అందుకే అవి అందరికీ భరించగలిగే ధరలో అందించే హామీ ఇవ్వలేవు.

Correct: D — ప్రజల నుంచి వసూలు చేసే పన్నులు

ప్రభుత్వం ప్రజా సౌకర్యాలు, ఇతర కార్యక్రమాల ఖర్చుల కోసం ప్రజల నుంచి పన్నులు వసూలు చేసే అధికారం కలిగి ఉంది; ఇదే దాని ప్రధాన ఆదాయ వనరు అని పాఠం స్పష్టంగా చెబుతుంది. నీటికి వసూలు చేసే ధర కూడా కొంత భాగం మాత్రమే తీరుస్తుంది.

Correct: A — బడ్జెట్

ప్రభుత్వం తన కార్యక్రమాలపై గత ఏడాది ఎంత ఖర్చు చేసిందో, రాబోయే ఏడాది ఎంత ఖర్చు చేయాలనుకుంటోందో, ఎలా సమకూర్చుకుంటుందో తెలిపే లెక్కనే బడ్జెట్ అంటారు. గెజిట్ ప్రభుత్వ అధికారిక ప్రచురణ, జనగణన జనాభా లెక్కల సేకరణ; అవి ఖర్చుల లెక్క కాదు.

Correct: B — రెండు ప్రైవేట్ కంపెనీలు

ప్రభుత్వం కొన్ని ప్రజా సౌకర్యాల పనిని ప్రైవేట్ సంస్థలతో చేయించవచ్చనడానికి ఉదాహరణగా పాఠం రోడ్ల కాంట్రాక్టులను, ఢిల్లీ విద్యుత్ పంపిణీని (రెండు ప్రైవేట్ కంపెనీలు) చూపింది. అయినా ఆ కంపెనీలు తమ కట్టుబాట్లు నెరవేరుస్తున్నాయో ప్రభుత్వం కనిపెట్టాలి.