రిజర్వేషన్ విధానం – ప్రాతిపదిక, అమలు, కటాఫ్ (Reservation Policy)
Free practice MCQs with answers and explanations for రిజర్వేషన్ విధానం – ప్రాతిపదిక, అమలు, కటాఫ్ (Reservation Policy) in అట్టడుగుతనాన్ని ఎదుర్కోవడం (Confronting Marginalisation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రిజర్వేషన్ విధానంలో SC అంటే ఏమిటి?
A. షెడ్యూల్డ్ తెగలు (ఆదివాసీలు)
B. షెడ్యూల్డ్ కులాలు (దళితులు)
C. వెనుకబడిన తరగతులు మాత్రమే
D. ప్రత్యేక వర్గం
Answer & explanation
Correct: B — షెడ్యూల్డ్ కులాలు (దళితులు)
పుస్తకం షెడ్యూల్డ్ కులాలను (SC) దళితులుగా పేర్కొంటుంది. షెడ్యూల్డ్ తెగలు (ST) ఆదివాసీలకు సంబంధించిన విడి జాబితా. వెనుకబడిన, అత్యంత వెనుకబడిన కులాలకు కూడా ప్రభుత్వాల జాబితాలు వేరుగా ఉంటాయి.
రిజర్వేషన్ ప్రయోజనం కోసం విద్యా సంస్థలు, ఉద్యోగాల దరఖాస్తుదారులు ఏ రుజువు చూపాలి?
A. ఆస్తి పత్రాలు
B. బ్యాంక్ పాస్బుక్
C. కుల లేదా తెగ ధ్రువపత్రం
D. రేషన్ సరకుల రసీదు
Answer & explanation
Correct: C — కుల లేదా తెగ ధ్రువపత్రం
పుస్తకం ప్రకారం దరఖాస్తుదారులు తమ కుల/తెగ స్థితికి రుజువుగా కుల, తెగ ధ్రువపత్రాలు చూపాలి; ఆ కులం/తెగ ప్రభుత్వ జాబితాలో ఉంటేనే రిజర్వేషన్ ప్రయోజనం లభిస్తుంది. ఆస్తి, బ్యాంక్ లేదా రేషన్ పత్రాలు కుల స్థితిని నిరూపించవు.
వైద్య కళాశాలల వంటి వృత్తివిద్యా సంస్థల్లో కటాఫ్ మార్కుల వల్ల జరిగేది ఏమిటి?
A. రిజర్వ్ వర్గాల అభ్యర్థులందరికీ మార్కులతో సంబంధం లేకుండా ప్రవేశం
B. రిజర్వ్ వర్గాలకు కటాఫ్ వర్తించదు
C. కటాఫ్ కేవలం ఉపకార వేతనాల కోసమే
D. కటాఫ్ దాటిన దళిత, గిరిజన అభ్యర్థులే అర్హులవుతారు; అందరికీ ప్రవేశం ఉండదు
Answer & explanation
Correct: D — కటాఫ్ దాటిన దళిత, గిరిజన అభ్యర్థులే అర్హులవుతారు; అందరికీ ప్రవేశం ఉండదు
ప్రభుత్వాలు ప్రొఫెషనల్ విద్యా సంస్థల ప్రవేశాలకు కటాఫ్ మార్కులను నిర్ణయిస్తాయి; అంటే సహేతుకంగా బాగా చదివి కటాఫ్ దాటినవారే అర్హులు, దళిత, గిరిజన అభ్యర్థులందరూ కాదు. కాబట్టి మార్కులతో సంబంధం లేని ప్రవేశ వాదన తప్పు.
రిజర్వేషన్ ప్రయోజనం పొందడానికి ఏ రెండు షరతులు తీరాలి?
A. ప్రభుత్వ జాబితాలో కులం/తెగ ఉండటం; కుల/తెగ ధ్రువపత్రం చూపడం
B. కేంద్ర మంత్రి సిఫార్సు; ఆస్తి పత్రాలు
C. ఆదాయ పన్ను రసీదు; బ్యాంక్ ఖాతా
D. ఊరి పెద్దల అనుమతి; కుటుంబ ఫోటో
Answer & explanation
Correct: A — ప్రభుత్వ జాబితాలో కులం/తెగ ఉండటం; కుల/తెగ ధ్రువపత్రం చూపడం
పుస్తకం ప్రకారం ప్రభుత్వాలకు SC, ST, వెనుకబడిన కులాల జాబితాలు ఉంటాయి; ఆ జాబితాలో ఉన్న కులం/తెగ వ్యక్తి ధ్రువపత్రం ద్వారా రుజువు చూపితే రిజర్వేషన్ ప్రయోజనం పొందగలడు. మిగతా ఎంపికలు నిబంధనలు కావు.
కింది వాక్యాల్లో సరైనవి ఏవి? 1) శతాబ్దాల పాటు అవకాశాలు నిరాకరించిన వర్గాలకు సహాయం చేయాలన్నది రిజర్వేషన్ల ప్రాతిపదిక. 2) కటాఫ్ మార్కులు ఉన్నందున రిజర్వ్ వర్గాల అభ్యర్థులందరికీ వృత్తివిద్యా కళాశాలల్లో ప్రవేశం లభిస్తుంది.
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ
D. ఏదీ కాదు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే
రిజర్వేషన్ల ప్రాతిపదిక శతాబ్దాల పాటు నేర్చుకునే, పనిచేసే అవకాశాలు నిరాకరించిన వర్గాలకు ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం సహాయపడటం కాబట్టి మొదటి వాక్యం సరైనది. కటాఫ్ మార్కులు దాటినవారికే అర్హత ఉంటుంది కాబట్టి అభ్యర్థులందరికీ ప్రవేశం లభిస్తుందన్న రెండవ వాక్యం తప్పు.
ప్రభుత్వ జాబితా, ధ్రువపత్రాలు, వృత్తివిద్యా ప్రవేశాలకు కటాఫ్ మార్కులు – ఇవి పుస్తకం వివరించిన రిజర్వేషన్ల అమలు అంశాలు. ఆదాయ పన్ను రసీదు సమర్పణను పుస్తకం ఎక్కడా నిబంధనగా చెప్పలేదు.