ధ్వని (Sound) · Practice MCQs

Correct: A — తబలా – గాలి స్తంభం

తబలాలో సాగదీసిన పొర కంపిస్తుంది, గాలి స్తంభం కాదు. వీణ, సితార్‌లలో తీగలు కంపిస్తాయి; వేణువులో లోపలి గాలి స్తంభం కంపిస్తుంది (ఇది పాఠ్యపుస్తకంలో లేని సాధారణ వాస్తవం).

Correct: B — నీటి మట్టాలు వేర్వేరు కాబట్టి గిన్నెలు వేర్వేరు పౌనఃపున్యాలతో కంపించి వేర్వేరు స్వరాలు ఇస్తాయి

వేర్వేరు నీటి మట్టాలతో ఉన్న గిన్నెలను కొడితే వేర్వేరు స్వరాలు వస్తాయి (పాఠ్యపుస్తకం: వినసొంపైన ధ్వనులు). నీరు ఎక్కువైతే పౌనఃపున్యం తగ్గుతుంది (అదనపు సమాచారం). ఒకే స్వరం ఇస్తాయి అనేది జలతరంగ్ ఉద్దేశానికి విరుద్ధం.

Correct: C — స్వర తంత్రుల మధ్య సందు ఉండదు, అవి పూర్తిగా మూసి ఉంటాయి

పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం తంత్రుల మధ్య గాలి వెళ్లడానికి సన్నని సందు (Slit) ఉంటుంది; ఆ సందు గుండా గాలి వెళ్తూ తంత్రులను కంపింపజేస్తుంది. పూర్తిగా మూసి ఉంటే గాలి వెళ్లదు, ధ్వని పుట్టదు. మిగతా వాక్యాలు సరైనవి.

Correct: D — పురుషుడు < స్త్రీ < చిన్న పిల్లలు

స్వర తంత్రులు పొడవైన పురుషుల స్వరం పౌనఃపున్యం తక్కువ; స్త్రీలవి ~15 mm కాబట్టి ఎక్కువ; పిల్లల తంత్రులు చాలా చిన్నవి కాబట్టి వారి స్వరం పౌనఃపున్యం ఇంకా ఎక్కువ. ఇతర క్రమాలు ఈ పొడవు–పౌనఃపున్య సంబంధానికి వ్యతిరేకం.

Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ

గాలి పూర్తిగా తొలగితే టంబ్లర్‌లో శూన్యం ఏర్పడుతుంది; శూన్యంలో ధ్వని ప్రయాణించదు కాబట్టి రింగ్ వినబడదు. A, R రెండూ నిజం, R వల్లనే A జరుగుతుంది, అందుకే అదే సరైన వివరణ.

Correct: B — ధ్వని వాయువుల్లో మాత్రమే ప్రయాణిస్తుంది, ద్రవాల్లో కాదు

గంట శబ్దం నీటిలో వినబడిందని ప్రయోగం చూపింది; కాబట్టి ద్రవాల్లో కూడా ప్రయాణిస్తుంది. "వాయువుల్లో మాత్రమే" అనే వాక్యం ఈ నిర్ధారణకు విరుద్ధం; మిగతా మూడూ పాఠ్యాంశం చెప్పినవే.

Correct: C — బల్ల (ఘనం) ధ్వనిని బాగా ప్రసరింపజేసింది; గాలి ద్వారా వచ్చే ధ్వని చాలా బలహీనం

చెవి బల్లకు తాకి ఉండటం వల్ల ఘన యానకం ద్వారా ధ్వని వినిపించింది; గాలి గుండా వచ్చే గీత శబ్దం చాలా తక్కువగా ఉండటంతో దగ్గరున్న వ్యక్తికి వినబడలేదు. ఘనాల్లో ధ్వని ప్రయాణించదు అనే ఎంపిక ప్రయోగ ఫలితానికే విరుద్ధం.

Correct: D — ఇది స్వర తంత్రుల్లా గాలిని కంపింపజేసి ధ్వని ఉత్పత్తి చేస్తుంది

కర్ణభేరి ధ్వనిని గ్రహిస్తుంది (వినడం); ధ్వనిని ఉత్పత్తి చేసేది స్వర తంత్రులు. కాబట్టి "ధ్వని ఉత్పత్తి చేస్తుంది" అనే వాక్యం తప్పు. దెబ్బతింటే వినికిడి దెబ్బతింటుందని పాఠ్యపుస్తకం చెప్పింది.

Correct: A — కర్ణభేరి కంపనాలను లోపలి చెవికి పంపుతుంది, అక్కడి నుంచి సంకేతం మెదడుకు వెళ్తుంది

ధ్వని బయటి చెవి నాళం గుండా కర్ణభేరిని కంపింపజేస్తుంది; ఆ కంపనాలు లోపలి చెవికి, అక్కడి నుంచి సంకేతంగా మెదడుకు చేరతాయి. కర్ణభేరి చెవి నాళం చివర ఉంటుంది, మెదడులో కాదు; స్వరపేటిక వినడానికి సంబంధం లేదు.

Correct: B — 0.002 s

T = 1 ÷ f = 1 ÷ 500 = 0.002 s. 500 అనేది పౌనఃపున్యం (Hz), ఆవర్తన కాలం కాదు. సెకనుకు 500 డోలనాలు అంటే ఒక్కో డోలనానికి సెకనులో 500వ వంతు పడుతుంది; 0.02 లేదా 0.2 s అంటే సెకనుకు 50 లేదా 5 డోలనాలు మాత్రమే, ఇది దోమకు సరిపడదు.