Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రావణాలు (Solutions) (8వ తరగతి సైన్స్ – భౌతికశాస్త్రం (Class 8 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ఏకరీతి మిశ్రమాన్ని (Homogeneous mixture) ఏమని కూడా పిలుస్తారు?
A. ద్రావణం (Solution)
B. అవక్షేపం
C. సంయోగ పదార్థం
D. అసమరీతి మిశ్రమం
Answer & explanation
Correct: A — ద్రావణం (Solution)
భాగాలు అంతటా సమానంగా పంపిణీ అయిన ఏకరీతి మిశ్రమానికే ద్రావణం అని పేరు. అసమరీతి మిశ్రమంలో భాగాలు సమానంగా ఉండవు, కాబట్టి అది ద్రావణం కాదు. అవక్షేపం అంటే అడుగున చేరిన పదార్థం; సంయోగ పదార్థం (compound) రసాయన బంధంతో ఏర్పడుతుంది, మిశ్రమం కాదు.
పాఠ్యపుస్తక సారాంశం ప్రకారం ద్రావణీయతను ఎంత పరిమాణం ద్రావణి/ద్రావణం ఆధారంగా చెబుతారు?
A. 10 mL
B. 100 mL
C. 1000 mL
D. 50 mL
Answer & explanation
Correct: B — 100 mL
ద్రావణీయత అంటే ఒక ఉష్ణోగ్రత వద్ద నిర్ణీత పరిమాణంలో (పాఠ్య సారాంశంలో 100 mL) ద్రావణి లేదా ద్రావణంలో కరిగే గరిష్ఠ ద్రావితం. పోలిక సరిగ్గా ఉండాలంటే అన్ని పదార్థాలకూ ఒకే పరిమాణం తీసుకోవాలి; 10, 50, 1000 mL సారాంశ నిర్వచనంలో లేవు.
కింది వాటిలో అసమరీతి మిశ్రమం (Non-uniform mixture) ఏది?
A. గాలి
B. చక్కెర నీరు
C. సలాడ్
D. ఇత్తడి
Answer & explanation
Correct: C — సలాడ్
సలాడ్లో వేర్వేరు కూరగాయల ముక్కలు విడివిడిగా కనిపిస్తాయి, కాబట్టి అది అసమరీతి మిశ్రమం. గాలి వాయు ద్రావణం, చక్కెర నీరు ద్రవ ద్రావణం, ఇత్తడి ఘన ద్రావణం – ఈ మూడూ ఏకరీతి మిశ్రమాలే.
కరిగే పదార్థం ద్రావితం, కరిగించే పదార్థం ద్రావణి. ఉప్పు నీటిలో కరిగితే ఉప్పు ద్రావితం, నీరు ద్రావణి. ద్రావణి అనేది కరిగించే భాగం కాబట్టి అది సరైన సమాధానం కాదు; ఉత్ప్రేరకం చర్య వేగాన్ని మార్చే పదార్థం.
ఘనం ద్రవంలో కరిగి ద్రావణం ఏర్పడినప్పుడు ద్రవ భాగాన్ని ఏమంటారు?
A. ద్రావణి
B. ద్రావితం
C. మిశ్రమ లోహం
D. సంతృప్తం
Answer & explanation
Correct: A — ద్రావణి
ఘనం ద్రవంలో కరిగినప్పుడు ఘన భాగం ద్రావితం, ద్రవ భాగం ద్రావణి. చక్కెర నీటి ద్రావణంలో చక్కెర ద్రావితం కాగా నీరు ద్రావణి. మిశ్రమ లోహం, సంతృప్తం అనేవి ఈ నిర్వచనానికి సంబంధించిన పదాలు కావు.
గాలిలోని వాయువులు సమానంగా కలిసి ఉంటాయి, కాబట్టి గాలి ఒక వాయు ద్రావణం. ఇందులో నైట్రోజన్ ఎక్కువ కాబట్టి అది ద్రావణి; ఆక్సిజన్, ఆర్గాన్, కార్బన్ డయాక్సైడ్ ద్రావితాలు. ఘన, ద్రవ ద్రావణాలు కాదు.
ఇచ్చిన ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఇంకా ద్రావితం కరిగించగల ద్రావణాన్ని ఏమంటారు?
A. సంతృప్త ద్రావణం
B. అవక్షేప ద్రావణం
C. అసంతృప్త ద్రావణం
D. ఘన ద్రావణం
Answer & explanation
Correct: C — అసంతృప్త ద్రావణం
ఇంకా ద్రావితం కరగగలిగే ద్రావణం అసంతృప్తం. సంతృప్త ద్రావణంలో ఆ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఇక ద్రావితం కరగదు, అడుగున చేరుతుంది. ఉప్పును చెంచా చెంచాగా నీటిలో కలుపుతూ ఉంటే మొదటి దశలన్నీ అసంతృప్త దశలే.
ఒక ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రావితం ఇక ఏ మాత్రం కరగని, అడుగున చేరే ద్రావణం ఏది?
A. అసంతృప్త ద్రావణం
B. విలీన ద్రావణం
C. వాయు ద్రావణం
D. సంతృప్త ద్రావణం
Answer & explanation
Correct: D — సంతృప్త ద్రావణం
ఆ ఉష్ణోగ్రత వద్ద కరిగే గరిష్ఠ పరిమాణం చేరిన ద్రావణం సంతృప్త ద్రావణం. అసంతృప్తంలో ఇంకా కరుగుతుంది. విలీనం అనేది ద్రావితం తక్కువగా ఉన్నదని మాత్రమే సూచించే సాపేక్ష పదం; అది సంతృప్తమా కాదా అని చెప్పదు.
నిర్ణీత పరిమాణం ద్రావణిలో కరిగే ద్రావిత గరిష్ఠ పరిమాణాన్ని ఏమంటారు?
A. ద్రావణీయత (Solubility)
B. సాంద్రత
C. గాఢత
D. ఘనపరిమాణం
Answer & explanation
Correct: A — ద్రావణీయత (Solubility)
ఒక ఉష్ణోగ్రత వద్ద నిర్ణీత ద్రావణిలో (పుస్తకంలో 100 mL) కరిగే గరిష్ఠ ద్రావితమే ద్రావణీయత. సాంద్రత అంటే ప్రమాణ ఘనపరిమాణంలో ద్రవ్యరాశి. గాఢత అంటే ద్రావణంలో ఉన్న ద్రావిత పరిమాణం, గరిష్ఠమని కాదు.
బేకింగ్ సోడా ప్రయోగంలో 25 °C కంటే 50 °C వద్ద, 50 °C కంటే 70 °C వద్ద ఎక్కువ కరిగింది. అంటే చాలా ఘనాలకు ఉష్ణోగ్రతతో ద్రావణీయత పెరుగుతుంది. వాయువుల విషయంలో మాత్రం దీనికి వ్యతిరేకంగా తగ్గుతుంది.