పీడనం & దాని ప్రభావాలు (Pressure and its Effects) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పీడనం & దాని ప్రభావాలు (Pressure and its Effects) (8వ తరగతి సైన్స్ – భౌతికశాస్త్రం (Class 8 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
పీడనం (Pressure) అంటే ఏమిటి?
A. ప్రమాణ వైశాల్యంపై పనిచేసే బలం
B. వస్తువు మొత్తం బరువు
C. బలం × వైశాల్యం
D. వస్తువు ద్రవ్యరాశి ÷ ఘనపరిమాణం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రమాణ వైశాల్యంపై పనిచేసే బలం
పీడనం అంటే ప్రమాణ వైశాల్యంపై పనిచేసే బలం, అంటే P = F/A. "వస్తువు మొత్తం బరువు" కేవలం బలాన్ని సూచిస్తుంది, వైశాల్యాన్ని పరిగణించదు. "బలం × వైశాల్యం" సూత్రం తప్పు, ఎందుకంటే వైశాల్యం పెరిగితే పీడనం తగ్గుతుంది. ద్రవ్యరాశి ÷ ఘనపరిమాణం సాంద్రత నిర్వచనం.
బలం ప్రమాణం న్యూటన్, వైశాల్యం ప్రమాణం చదరపు మీటరు కాబట్టి పీడనం ప్రమాణం న్యూటన్/మీటరు² (N/m²). దీనికి పాస్కల్ (Pa) అని పేరు. న్యూటన్ కేవలం బలం ప్రమాణం, m² వైశాల్య ప్రమాణం, kg ద్రవ్యరాశి ప్రమాణం – ఇవి పీడన ప్రమాణం కావు.
కుళాయిలో నీరు బలంగా రావడానికి ఓవర్హెడ్ ట్యాంకులను ఎత్తులో ఎందుకు ఉంచుతారు?
A. నీరు చల్లగా ఉండడానికి
B. ట్యాంకు బరువు తగ్గడానికి
C. ఎత్తు పెరిగితే ద్రవ పీడనం పెరుగుతుంది కాబట్టి
D. నీరు ఆవిరి కాకుండా ఉండడానికి
Answer & explanation
Correct: C — ఎత్తు పెరిగితే ద్రవ పీడనం పెరుగుతుంది కాబట్టి
ద్రవ స్తంభం ఎత్తు పెరిగితే అడుగున ద్రవ పీడనం పెరుగుతుంది. ట్యాంకు ఎత్తులో ఉంటే కుళాయిల వద్ద పీడనం పెరిగి నీరు బలంగా వస్తుంది. చల్లదనం, ట్యాంకు బరువు లేదా బాష్పీభవనం ఎత్తు వల్ల ఇలా మెరుగుపడవు; అవి కారణాలు కావు.
ఒకే ఎత్తు వరకు నీరు నింపిన, వేర్వేరు వ్యాసాల రెండు గొట్టాలకు కట్టిన బెలూన్ల ఉబ్బు ఎలా ఉంటుంది?
A. వెడల్పు గొట్టం బెలూన్ ఎక్కువ ఉబ్బుతుంది
B. సన్నని గొట్టం బెలూన్ ఎక్కువ ఉబ్బుతుంది
C. ఏ బెలూన్ ఉబ్బదు
D. రెండూ సమానంగా ఉబ్బుతాయి
Answer & explanation
Correct: D — రెండూ సమానంగా ఉబ్బుతాయి
ఉబ్బుకు కారణం నీటి స్తంభం కలిగించే పీడనం; ఇది ఎత్తుపై ఆధారపడుతుంది, గొట్టం వ్యాసంపై లేదా నీటి మొత్తం బరువుపై కాదు. ఎత్తు సమానం కాబట్టి రెండు బెలూన్లు సమానంగా ఉబ్బుతాయి. వెడల్పు గొట్టంలో బరువు ఎక్కువైనా ఉబ్బు పెరగదు.
సీసాకు పక్కన చేసిన రంధ్రాల నుండి నీరు చిమ్మడం ద్రవాలు పక్క గోడలపై కూడా పీడనం కలిగిస్తాయని చూపుతుంది. అడుగున పీడనం ఉంటుంది కాబట్టి ద్రవాలు అన్ని దిశల్లో పీడనం కలిగిస్తాయి. "కేవలం కిందికి", "పైకి" లేదా "అడ్డంగా" అనేవి అసంపూర్ణ సమాధానాలు.
పాఠం ప్రారంభంలో చెప్పినట్లు గాలి కలిగించే పీడనం వల్ల కనిపించే ప్రభావం ఏది?
A. గాలి వీస్తే నీరు వెంటనే గడ్డకట్టడం
B. బలమైన గాలికి రాలిన ఆకులు గాలిలో లేవడం, చెట్లు వంగడం
C. సూర్యకాంతి వల్ల ఆకులు రంగు మారడం
D. భూమి తిరగడం ఆగిపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — బలమైన గాలికి రాలిన ఆకులు గాలిలో లేవడం, చెట్లు వంగడం
పాఠ ప్రారంభంలో గాలి కలిగించే బలం వల్ల రాలిన ఆకులు గాలిలో లేవడం, చెట్లు ఊగడం లేదా వంగడం, తలుపులు దభాలున మూసుకోవడం, కిటికీలు చప్పుడు చేయడం, బట్టలు రెపరెపలాడటం జరుగుతాయని చెప్పారు. ఇవన్నీ గాలి పీడనం ప్రభావాలు. గడ్డకట్టడం, ఆకుల రంగు మారడం, భూ భ్రమణం ఆగడం గాలి పీడనంతో సంబంధం లేనివి.
భూమిని చుట్టి ఉన్న గాలి పొరను వాతావరణం (Atmosphere) అంటారు. ఇందులో నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్, ఆర్గాన్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ వంటి వాయువులు ఉంటాయి. జలావరణం నీటి భాగం, శిలావరణం రాతి భాగం, జీవావరణం జీవులు ఉండే భాగం.
గాలి పీడనానికి ఆచరణలో మిల్లీబార్ వాడతారు; 1 mb = 100 Pa. హెక్టోపాస్కల్ (hPa) కూడా 100 Pa కు సమానం, కాబట్టి 1 mb = 1 hPa. 10 Pa, 1000 Pa లేదా 1 Pa సరైన విలువలు కావు.
Correct: A — అధిక పీడన ప్రాంతం నుండి అల్ప పీడన ప్రాంతానికి
గాలులు పీడన వ్యత్యాసం వల్ల ఏర్పడతాయి; గాలి ఎక్కువ పీడనం నుండి తక్కువ పీడనం వైపు కదులుతుంది. బెలూన్ నుండి గాలి బయటకు పోవడం దీనికి ఉదాహరణ. పీడనాలు సమానమైనప్పుడు గాలి కదలిక ఆగిపోతుంది.
పగటి వేళ భూమి నీటి కంటే త్వరగా వేడెక్కి, భూమిపై అల్ప పీడనం ఏర్పడుతుంది. సముద్రంపై ఎక్కువ పీడనం ఉన్న గాలి భూమి వైపు వీస్తుంది – దీనినే సముద్రపు గాలి (Sea breeze) అంటారు. భూమి నుండి సముద్రానికి వీచేది రాత్రి వేళ భూపవనం.