సంపీడ్యత, కణాంతర ఖాళీలు – గాలి, నీరు, ఇసుక (Compressibility and Interparticle Spacing)
Free practice MCQs with answers and explanations for సంపీడ్యత, కణాంతర ఖాళీలు – గాలి, నీరు, ఇసుక (Compressibility and Interparticle Spacing) in పదార్థ కణ స్వభావం (Particulate Nature of Matter). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సిరంజి ప్రయోగంలో ఆచరణలో సంపీడ్యం చేయలేని పదార్థం ఏది?
A. గాలి
B. ఆక్సిజన్ వాయువు
C. నీరు
D. అయోడిన్ ఆవిరి
Answer & explanation
Correct: C — నీరు
సిరంజి ప్లంజర్ను నెట్టినప్పుడు గాలి సులభంగా సంపీడ్యమవుతుంది, కానీ నీటితో అదే ప్రయోగం చేస్తే నీరు ఆచరణలో సంపీడ్యం కాదు. వాయువులైన గాలి, ఆక్సిజన్, అయోడిన్ ఆవిరి కణాల మధ్య ఎక్కువ ఖాళీ ఉండటంతో సంపీడ్యమవుతాయి.
వాయు కాలుష్యం సందర్భంలో SPM (Suspended Particulate Matter) అంటే ఏమిటి?
A. పదార్థపు నిర్మాణ కణాలు
B. నీటి అణువులు
C. కణాల మధ్య ఖాళీలు
D. గాలిలో తేలే సూక్ష్మ ధూళి కణాలు
Answer & explanation
Correct: D — గాలిలో తేలే సూక్ష్మ ధూళి కణాలు
SPM అంటే గాలిలో తేలే సూక్ష్మ ధూళి కణాలు. ఇవి పదార్థపు నిర్మాణ కణాలు కావు; నిర్మాణ కణాలు వీటి కంటే ఎంతో చిన్నవి. ధూళి కణాలు కూడా పరమాణువులు, అణువులతో ఏర్పడ్డవే.
సిరంజిలో గాలిని నొక్కితే ఘనపరిమాణం తగ్గి, వదిలేస్తే ప్లంజర్ వెనక్కి వస్తుంది. దీని అర్థం ఏమిటి?
A. వాయు కణాలు నాశనమవుతాయి
B. వాయు కణాలు ఘనంగా మారతాయి
C. వాయు కణాల మధ్య సహజంగా చాలా ఖాళీ ఉంటుంది, పీడనంతో దాన్ని తగ్గించవచ్చు
D. గాలి ఒత్తిడి వల్ల కణాలు చిన్నవి అవుతాయి
Answer & explanation
Correct: C — వాయు కణాల మధ్య సహజంగా చాలా ఖాళీ ఉంటుంది, పీడనంతో దాన్ని తగ్గించవచ్చు
నొక్కినప్పుడు కణాలు దగ్గరకు వస్తాయి; ఒత్తిడి ఆపగానే కణాలు విస్తరించి ప్లంజర్ తిరిగి వస్తుంది. అంటే కణాల మధ్య ఖాళీ మాత్రమే మారింది, కణాలు నాశనం కాలేదు, పరిమాణం మారలేదు.
నీటిలో చక్కెర కరిగాక ద్రావణ ఘనపరిమాణం నీరు, చక్కెర ఘనపరిమాణాల మొత్తం కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. కారణం ఏమిటి?
A. చక్కెర నీరుగా మారిపోతుంది
B. నీటి కణాలు నాశనమవుతాయి
C. చక్కెర ఆవిరైపోతుంది
D. చక్కెర కణాలు నీటి కణాల మధ్య ఉన్న ఖాళీల్లో చేరతాయి
Answer & explanation
Correct: D — చక్కెర కణాలు నీటి కణాల మధ్య ఉన్న ఖాళీల్లో చేరతాయి
కరిగిన పదార్థ కణాలు నీటి కణాల మధ్య ఖాళీల్లో ఇమిడిపోవడం వల్ల మొత్తం ఘనపరిమాణం పెరగదు, కొంత తగ్గుతుంది. ఇది ద్రవాల్లో కణాంతర ఖాళీలు ఉన్నాయనడానికి ఆధారం. చక్కెర నాశనం కాదు, ఆవిరి కాదు.
వాదన (A): ఘనాల్లో కణాలు గట్టిగా ఇమిడి ఉన్నా వాటి మధ్య కొంత ఖాళీ ఉంటుంది. కారణం (R): ఆ ఖాళీ గాలితో నిండి ఉంటుంది. సరైన సమాధానం ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి, R వల్ల A వివరణ అవుతుంది
B. A సరికాదు, R సరైనది
C. A సరైనది, R సరికాదు
D. A, R రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: C — A సరైనది, R సరికాదు
ఘనాల్లో కణాల మధ్య చిన్న ఖాళీ ఉంటుంది కాబట్టి A సరైనది. అయితే ఆ ఖాళీలో గాలి ఉందనుకోవడం పొరపాటు; అందులో ఏమీ ఉండదు. కాబట్టి R తప్పు. ఖాళీ ఉన్నది నిజమే, కానీ దాని స్వభావం గురించి R చేసిన వివరణ పాఠానికి విరుద్ధం.
వాదన (A): వాయువులను సులభంగా సంపీడ్యం చేయవచ్చు. కారణం (R): వాయు కణాల మధ్య సహజంగా చాలా ఖాళీ ఉంటుంది. సరైన సమాధానం ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి, కానీ R వల్ల A వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R సరికాదు
C. A సరికాదు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి, R వల్ల A వివరణ అవుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి, R వల్ల A వివరణ అవుతుంది
సిరంజి కృత్యం ప్రకారం వాయు కణాల మధ్య సహజంగా చాలా ఖాళీ ఉంటుంది; పీడనం పెడితే ఆ ఖాళీ తగ్గి ఘనపరిమాణం తగ్గుతుంది. కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి, R వల్లే A వివరణ అవుతుంది.
100 mL నీటిలో 10 mL ఘనపరిమాణం గల చక్కెరను కరిగిస్తే ద్రావణ ఘనపరిమాణం ఎంత ఉంటుంది?
A. 110 mL కంటే ఎక్కువ
B. సరిగ్గా 110 mL
C. ఖచ్చితంగా 100 mL
D. 110 mL కంటే కొంచెం తక్కువ
Answer & explanation
Correct: D — 110 mL కంటే కొంచెం తక్కువ
ద్రావణ ఘనపరిమాణం నీరు, చక్కెరల ఘనపరిమాణాల మొత్తం కంటే తక్కువగా ఉంటుందని చక్కెర కృత్యం చూపింది; ఎందుకంటే చక్కెర కణాలు నీటి కణాల మధ్య ఖాళీల్లో చేరతాయి. అందువల్ల 110 mL కంటే కొంచెం తక్కువ.