కాంతి (Light) · Practice MCQs

Correct: A — వస్తువు వెలువరించిన లేదా పరావర్తనం చేసిన కాంతి

చీకటిలో కళ్లు తెరిచినా వస్తువు కనిపించదు, అంటే కళ్లు మాత్రమే చూడలేవు. వస్తువు నుంచి కాంతి కంట్లోకి చేరాలి; ఆ కాంతి వస్తువే వెలువరించినదైనా (సూర్యుడు, దీపం), పరావర్తనం చేసినదైనా (చంద్రుడు, కుర్చీ) కావచ్చు. అందుకే "కంటి నుంచి వెళ్లే కాంతి" సరికాదు.

Correct: B — పతన కిరణం (Incident ray)

తలాన్ని చేరే కిరణం పతన కిరణం; తలాన్ని తాకి తిరిగి వచ్చే కిరణం పరావర్తన కిరణం. అభిలంబం కిరణం కాదు – అది పతన బిందువు వద్ద తలానికి 90° కోణంలో గీసే ఊహాత్మక రేఖ. విక్షేపణం అంటే కాంతి రంగులుగా విడిపోవడం, ఇది ఇక్కడ సంబంధం లేదు.

Correct: C — టార్చ్ కాంతి నుంచి సన్నని పుంజం (కిరణం) మాత్రమే కాగితంపై పడేలా చేయడానికి

నిజ కాంతి పుంజంలో అనేక కిరణాలు ఉంటాయి. కాగితం మీద స్పష్టంగా కొలవగలిగే ఒకే సన్నని కిరణం కావాలి కాబట్టి దువ్వెనలో ఒక్క రంధ్రాన్ని తెరిచి ఉంచుతారు. విక్షేపణానికి ప్రిజం కావాలి, ఇక్కడ అది లేదు; కాంతి వేగం మార్చడం ఈ కృత్యం లక్ష్యం కాదు.

Correct: D — చెట్టు ఉపరితలం పరావర్తనం చేసిన కాంతి కిటికీ గుండా కంట్లోకి చేరుతుంది; గదిలోని వస్తువుల నుంచి కాంతి రాదు

బయట చెట్టును వెలుగు తాకి, అది పరావర్తనం చేసిన కాంతి కిటికీ నుంచి కంటిలోకి వస్తుంది కాబట్టి కనిపిస్తుంది. గదిలో ఏ కాంతి జనకం లేదు, కాబట్టి వస్తువులపై కాంతి పడక, కంటికి చేరే కాంతి లేదు. చెట్టు స్వయంప్రకాశ వస్తువు కాదు; కళ్లు కాంతిని వెలువరించవు.

Correct: A — పతన కోణం ఎల్లప్పుడూ పరావర్తన కోణానికి సమానం

కృత్యం 7.1లో పలుమార్లు కోణాలను కొలిచినా పతన కోణం పరావర్తన కోణంతో సమానంగానే వస్తుంది. పాఠ్యాంశం "ఎల్లప్పుడూ" అని స్పష్టంగా చెప్పింది; "కొన్నిసార్లు" లేదా "ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో" అనే ఎంపికలు నియమానికి విరుద్ధం, అలాగే పెద్ద/చిన్న అనేవి కూడా తప్పు.

Correct: B — 90°

కృత్యం 7.1లో దర్పణ రేఖకు 90° కోణంలో గీసే రేఖనే అభిలంబం అంటారు. కోణాలైన పతన కోణం, పరావర్తన కోణం అభిలంబం నుంచే కొలుస్తారు. 45° అనేది ప్రత్యేక కోణం మాత్రమే; 0° అంటే అభిలంబం తలానికి సమాంతరం అని అర్థం, ఇది తప్పు.

Correct: C — పతన కిరణం, అభిలంబం, పరావర్తన కిరణం ఒకే తలంలో ఉంటాయి

కాగితం పూర్తిగా పరచినప్పుడు అది ఒకే తలం; వంచినప్పుడు వేరే తలం ఏర్పడుతుంది, అందులో పరావర్తన కిరణం ఉండదు కాబట్టి కనిపించదు. ఇది రెండో నియమం (ఒకే తలం). కోణాల సమానత్వం ఈ కృత్యంలో పరీక్షించలేదు; కోణాలు కృత్యం 7.1 వరకు పరిమితం.

Correct: D — పతన కిరణం – పతన బిందువు వద్ద అభిలంబం

నిర్వచనం ప్రకారం అభిలంబానికి, పతన కిరణానికి మధ్య కోణమే పతన కోణం (i); అభిలంబానికి, పరావర్తన కిరణానికి మధ్య కోణమే పరావర్తన కోణం (r). దర్పణ తలంతో కొలిచిన కోణం 90° − i అవుతుంది, అది పతన కోణం కాదు. పతన, పరావర్తన కిరణాల మధ్య కోణం i + r.

Correct: A — పార్శ్వ విలోమం (Lateral inversion)

దర్పణంలో ప్రతిబింబం ఎడమ–కుడి మారి కనిపిస్తుంది; దీనికి పార్శ్వ విలోమం అని పేరు. విక్షేపణం కాంతి రంగులుగా విడిపోవడం, క్రమ పరావర్తనం నునుపు తలం నుంచి కిరణాలు సమాంతరంగా వెళ్లడం, దృష్టి నిలుపుదల రెటీనాపై ముద్ర 1/16 సెకను ఉండటం.

Correct: B — 2 m

ప్రతిబింబం దర్పణం వెనుక వస్తువు ముందున్నంత దూరంలోనే ఏర్పడుతుంది. వ్యక్తి 1 m ముందు ఉంటే ప్రతిబింబం 1 m వెనుక ఉంటుంది; కాబట్టి వీరిద్దరి మధ్య దూరం 1 + 1 = 2 m. 1 m అంటే వ్యక్తి–దర్పణం దూరం మాత్రమే.