దహనం & జ్వాల (Combustion and Flame) · Practice MCQs

Correct: A — దహనం (Combustion)

ఆక్సిజన్‌తో చర్య జరిపి వేడి (కొన్నిసార్లు కాంతి) ఇచ్చే చర్యే దహనం. బాష్పీభవనం, ద్రవీభవనం, సంగ్రహణం అనేవి కేవలం స్థితి మార్పులు; వాటిలో ఆక్సిజన్‌తో రసాయన చర్య జరగదు, కొత్త పదార్థం ఏర్పడదు.

Correct: B — దహనశీలి (Combustible) లేదా ఇంధనం

గాలిలో మండే పదార్థాన్ని దహనశీలి అంటారు; దీనినే ఇంధనం అని కూడా అంటారు. అదహనశీలి అంటే మండని పదార్థం (రాయి, గాజు వంటివి). ఉత్ప్రేరకం చర్య వేగాన్ని మారుస్తుంది కానీ మండే పదార్థం కాదు.

Correct: C — చివరికి ఆరిపోతుంది

చిమ్నీ లోపల ఉన్న ఆక్సిజన్ మండే క్రమంలో అయిపోతుంది, కొత్త గాలి లోపలికి రాదు. అందువల్ల జ్వాల ఊగి చివరికి ఆరిపోతుంది. దీనివల్ల దహనానికి గాలి అవసరమని తెలుస్తుంది; జ్వాల ప్రకాశం పెరగదు.

Correct: D — జ్వలన ఉష్ణోగ్రత (Ignition temperature)

పదార్థం అంటుకుని మండడం మొదలుపెట్టే అతి తక్కువ ఉష్ణోగ్రతనే జ్వలన ఉష్ణోగ్రత అంటారు. ద్రవీభవన, బాష్పీభవన స్థానాలు ఘనం ద్రవంగా, ద్రవం వాయువుగా మారే ఉష్ణోగ్రతలు; అవి మండటానికి సంబంధించినవి కావు.

Correct: A — పెట్రోల్

పెట్రోల్ జ్వలన ఉష్ణోగ్రత చాలా తక్కువ, కాబట్టి మంటను తాకగానే అంటుకుంటుంది; అందుకే అది మండే స్వభావం గల పదార్థం. రాతి ముక్క, గాజు, ఇనుప మేకు అసలు మండవు, కాబట్టి అవి దహనశీలులే కావు.

Correct: B — ఎర్ర ఫాస్ఫరస్

అగ్గిపెట్టె పక్క తలంలో పొడి గాజు, కొద్దిగా ఎర్ర ఫాస్ఫరస్ ఉంటాయి; ఇది చాలా తక్కువ ప్రమాదకరం. పూర్వం అగ్గిపుల్ల తలలో వాడిన తెల్ల ఫాస్ఫరస్ కార్మికులకు, వాడేవారికి ప్రమాదకరమని తేలడంతో దానిని వదిలేశారు.

Correct: C — ఇంధనం, గాలి (ఆక్సిజన్), వేడి

మంటకు ఇంధనం, ఆక్సిజన్ సరఫరా చేసే గాలి, ఇంధనాన్ని జ్వలన ఉష్ణోగ్రత దాటించే వేడి – ఈ మూడూ కావాలి. నీరు, కార్బన్ డయాక్సైడ్ మంటను ఆర్పేవి; అవి మంట పుట్టడానికి అవసరం కాదు.

Correct: D — అగ్నిమాపక సేవకు ఫోన్ చేయాలి

ఇళ్లు, దుకాణాలు, కర్మాగారాల్లో మంట చెలరేగితే మొదట అగ్నిమాపక సేవకు తెలియజేయాలని పుస్తకం చెబుతుంది. స్వయంగా దగ్గరకు వెళ్లడం ప్రమాదకరం; ఇంధనం కలిపితే మంట పెరుగుతుంది.

Correct: A — కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO₂)

కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఆక్సిజన్ కంటే బరువు, కాబట్టి మంటను దుప్పటిలా కప్పి ఇంధనం–ఆక్సిజన్ సంపర్కాన్ని తెంచుతుంది; విద్యుత్ పరికరాలకు కూడా హాని చేయదు. నీరు విద్యుత్ వాహకం కాబట్టి వాడరు; నూనె మంటను పెంచుతుంది.

Correct: B — కార్బన్ డయాక్సైడ్

సోడియం బైకార్బొనేట్ లేదా పొటాషియం బైకార్బొనేట్ వేడికి విఘటనం చెంది కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఇస్తాయి. ఈ వాయువే మంటను కప్పేస్తుంది. హైడ్రోజన్, మీథేన్ మండే వాయువులు, కాబట్టి అవి మంటను ఆర్పవు.