వాణిజ్య మార్గాలు, శ్రేణులు (Trade Routes and Guilds – Shrenis)
Free practice MCQs with answers and explanations for వాణిజ్య మార్గాలు, శ్రేణులు (Trade Routes and Guilds – Shrenis) in సామ్రాజ్యాల ఆవిర్భావం (The Rise of Empires). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రాచీన భారతదేశంలో వ్యాపారులు, చేతివృత్తులవారు, వడ్డీ వ్యాపారులు, రైతుల శక్తివంతమైన సంఘాలను ఏమని పిలిచేవారు?
A. సమితులు
B. శ్రేణులు (Shrenis / Guilds)
C. సత్రాప్లు
D. అమాత్యులు
Answer & explanation
Correct: B — శ్రేణులు (Shrenis / Guilds)
వ్యాపారులు, శిల్పకారులు, వడ్డీ వ్యాపారులు లేదా రైతులు కలిసి ఏర్పాటు చేసుకున్న శక్తివంతమైన సంఘాలను శ్రేణులు (గిల్డ్లు) అంటారు. సమితి జనపద సభ; సత్రాప్లు పర్షియన్-గ్రీకు రాష్ట్ర పాలకులు; అమాత్యులు కౌటిల్యుని సప్తాంగాల్లో మంత్రులు, ఉన్నతాధికారులు.
ఒక శ్రేణి (Guild) అధిపతిని సాధారణంగా ఎలా ఎంపిక చేసేవారు?
A. రాజు నియామకం ద్వారా
B. ఎన్నిక ద్వారా
C. వంశపారంపర్యంగా
D. లాటరీ ద్వారా
Answer & explanation
Correct: B — ఎన్నిక ద్వారా
లభ్యమైన ఆధారాల ప్రకారం ప్రతి శ్రేణికి ఒక అధిపతి ఉండేవాడు, అతను సాధారణంగా ఎన్నిక ద్వారా ఎంపికయ్యేవాడు; నైతిక విలువలు కలిగిన కార్యనిర్వాహక అధికారులూ ఉండేవారు. శ్రేణుల అంతర్గత వ్యవహారాల్లో రాజు జోక్యం చేసుకోకూడదు కాబట్టి రాజు నియామకం సరికాదు; వంశపారంపర్యం, లాటరీ పాఠంలో లేవు.
పాఠం ప్రకారం శ్రేణులను విశిష్ట సంస్థలుగా నిలిపిన రెండు అంశాలు ఏవి?
A. రాజు పూర్తి నియంత్రణ; పన్నుల మినహాయింపు
B. సభ్యత్వం వంశపారంపర్యం; విదేశీ వ్యాపారం నిషేధం
C. సైన్యాన్ని నిర్వహించడం; నాణేల జారీ
D. సభ్యులు సహకారులుగా మారడం; అంతర్గత నియమాలను తామే రూపొందించుకునే స్వయం ప్రతిపత్తి
Answer & explanation
Correct: D — సభ్యులు సహకారులుగా మారడం; అంతర్గత నియమాలను తామే రూపొందించుకునే స్వయం ప్రతిపత్తి
మొదటిది – వనరులు, మార్కెట్ సమాచారం, సరఫరా-డిమాండ్, కార్మిక బలం పంచుకుని పోటీదారులు సహకారులుగా మారారు. రెండవది – తమ అంతర్గత నియమాలను తామే రూపొందించుకునే స్వయం ప్రతిపత్తి; రాజు జోక్యం చేసుకోకూడదు. రాజు పూర్తి నియంత్రణ దీనికి వ్యతిరేకం; మిగిలిన అంశాలు పాఠంలో లేవు.
భారతీయ సమాజపు 'స్వయంసంఘటన సామర్థ్యానికి (Self-organising abilities)' పాఠం ఇచ్చిన రెండు ఉదాహరణలు ఏవి?
A. సామ్రాజ్య సైన్యం, సత్రాప్లు
B. రాజసభ, ఖజానా
C. శ్రేణులు, కమిటీలు-మండళ్లతో కూడిన ప్రాచీన గ్రామ వ్యవస్థ
D. కోటలు, కందకాలు
Answer & explanation
Correct: C — శ్రేణులు, కమిటీలు-మండళ్లతో కూడిన ప్రాచీన గ్రామ వ్యవస్థ
శ్రేణులు భారతీయ సమాజపు స్వయంసంఘటన సామర్థ్యానికి అద్భుత ఉదాహరణ; వివిధ కమిటీలు, మండళ్లతో కూడిన ప్రాచీన గ్రామ వ్యవస్థ మరో ఉదాహరణ. స్థానిక సంస్థలు బాగా పనిచేస్తే ప్రజ్ఞావంతుడైన పాలకుడు జోక్యం చేసుకోడు. సైన్యం, సత్రాప్లు, రాజసభ, కోటలు రాజ్య యంత్రాంగపు భాగాలు – స్వయంసంఘటనకు ఉదాహరణలు కావు.
ప్రాచీన శ్రేణులు నేటి ట్రేడ్ యూనియన్లు, FICCI, CII, అమూల్ సహకార సంఘాలు, SHG ల మాదిరి అని చూపే ప్రకటన ఏది?
A. ఒకే వ్యాపారానికి చెందినవారిని ఏకం చేసి నియమాలు రూపొందించి సభ్యులకు మద్దతు ఇచ్చాయి
B. అన్ని సమయాల్లో రాజు పూర్తి నియంత్రణలో పనిచేశాయి
C. స్థిరమైన నియమాలు లేకుండా అనేక వృత్తులవారిని ఒకచోట చేర్చాయి
D. సాధారణ క్రతువులు నిర్వహించే మతపరమైన సంస్థలుగా వ్యవహరించాయి
Answer & explanation
Correct: A — ఒకే వ్యాపారానికి చెందినవారిని ఏకం చేసి నియమాలు రూపొందించి సభ్యులకు మద్దతు ఇచ్చాయి
శ్రేణులు ఒకే వ్యాపారం లేదా వృత్తికి చెందినవారిని ఏకం చేసి, తమ అంతర్గత నియమాలను తామే రూపొందించి, వనరులు-సమాచారం పంచుకుని సభ్యులకు మద్దతు ఇచ్చాయి – నేటి సంఘాలు కూడా ఇలాగే పనిచేస్తాయి. శ్రేణుల్లో రాజు జోక్యం లేదు; వాటికి నియమాలు ఉన్నాయి; అవి మత సంస్థలు కావు.