మౌర్య కళ – సారనాథ్ సింహ స్తంభం, సాంచి స్తూపం, సామ్రాజ్యాల సున్నిత స్వభావం (Mauryan Art and Legacy)

Correct: C — ముండకోపనిషత్

సారనాథ్ సింహ శీర్షాన్ని జాతీయ చిహ్నంగా ఎంచుకుని దానికి సత్యమేవ జయతే వాక్యాన్ని జోడించారు; ఇది ముండకోపనిషత్ నుండి తీసుకున్నది, పూర్తి వాక్యం సత్యమేవ జయతే నానృతం – సత్యమే జయిస్తుంది, అసత్యం కాదు. ఋగ్వేదం, అర్థశాస్త్రం, భగవద్గీత ఈ వాక్యానికి మూలం కావు.

Correct: B — రాజశక్తి (Royal power)

పాఠం ప్రకారం సారనాథ్ శీర్షంలోని నాలుగు సింహాలు రాజశక్తికి ప్రతీక; కింది వలయంలో ఏనుగు, ఎద్దు, గుర్రం, మరో సింహం, బుద్ధుని బోధనలకు ప్రతీక అయిన ధర్మచక్రం ఉన్నాయి. వేదాలు, వ్యాపారం, వర్ణాలను సింహాలకు అర్థాలుగా పాఠం చెప్పలేదు.

Correct: D — మొదట ఇటుకలతో నిర్మించి తర్వాత రాతితో విస్తరించారు

భారతదేశపు అత్యంత పురాతన రాతి నిర్మాణాల్లో ఒకటైన సాంచి గొప్ప స్తూపం మొదట ఇటుకలతో నిర్మించి తర్వాత రాతితో విస్తరించారు; అశోకుడు అనేక స్తూపాలు, చైత్యాలు, విహారాలు నిర్మించాడని చెబుతారు. అలెగ్జాండర్‌కు దీనితో సంబంధం లేదు; భువనేశ్వర్ సమీపంలో ఉన్నది ధౌలి ఏనుగు శిల్పం.

Correct: C — అండ (Anda)

స్తూపం మధ్యలోని అర్ధగోళాకార నిర్మాణాన్ని అండ అంటారు; ఇది విశ్వానికి ప్రతీక, చాలాసార్లు పవిత్ర అవశేషాలు ఉంచడానికి నిర్మిస్తారు; ప్రజలు దాని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తారు. చైత్యం పూజా మందిరం, విహారం భిక్షువుల నివాసం, తోరణం ద్వారం – ఇవి అండ కావు.

Correct: A — ఒంటె

సారనాథ్ శీర్షంలో పైన నాలుగు సింహాలు రాజశక్తికి చిహ్నం; కింది వలయంలో నాలుగు శక్తివంతమైన జంతువులు – ఏనుగు, ఎద్దు, గుర్రం, మరో సింహం – వాటితో పాటు ధర్మచక్రం ఉన్నాయి. ఒంటె ఈ శీర్షంలో లేదు; కాబట్టి అదే సరైన జవాబు.

Correct: D — ప్రాంతీయ రాజులకు కప్పం పూర్తిగా మాఫీ చేయడం

పాఠం ప్రకారం కారణాలు: యుద్ధాలు, కరువుల సమయంలో ఎక్కువ కప్పం డిమాండ్ వల్ల అసంతృప్తి; బలమైన చక్రవర్తి తర్వాత బలహీనుడు వస్తే స్థానిక రాజులు కప్పం ఆపడం; సామ్రాజ్యం పెద్దదైతే ఐక్యత కష్టమై దూర ప్రాంతాలు విడిపోవడం; కరువు, వరదల ఆర్థిక సంక్షోభం. కప్పం మాఫీ అనేది పాఠంలో లేని కారణం.