అశోకుడు – కళింగ యుద్ధం, ధమ్మం (Ashoka: The King Who Chose Peace)
Free practice MCQs with answers and explanations for అశోకుడు – కళింగ యుద్ధం, ధమ్మం (Ashoka: The King Who Chose Peace) in సామ్రాజ్యాల ఆవిర్భావం (The Rise of Empires). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
అశోకుడు చంద్రగుప్త మౌర్యునికి ఏమవుతాడు?
A. కుమారుడు
B. మనవడు
C. సోదరుడు
D. గురువు
Answer & explanation
Correct: B — మనవడు
పాఠం ప్రకారం అశోకుడు (268–232 BCE) చంద్రగుప్త మౌర్యుని మనవడు; గొప్ప పరిపాలనా, మతపరమైన విజయాలకు ప్రసిద్ధుడు. చంద్రగుప్తునికి గురువు కౌటిల్యుడు; కుమారుడు, సోదరుడు అనే సంబంధాలు అశోకుడికి సరిపోవు.
అశోకుని శాసనాల్లో ఎక్కువ భాగం ఆ కాలంలో అనేక ప్రాంతాల్లో ప్రజాదరణ పొందిన ప్రాకృత భాషలో, బ్రాహ్మీ లిపిలో ఉన్నాయి; బ్రాహ్మీని భారతదేశ ప్రాంతీయ లిపులన్నింటికీ తల్లిగా భావిస్తారు. దేవనాగరి, గ్రంథ లిపులు తర్వాతి కాలపువి; ఖరోష్ఠి గురించి పాఠం చెప్పలేదు.
అశోకుడు హింసను విడిచి బుద్ధుని శాంతి మార్గం స్వీకరించడానికి కారణమైన యుద్ధం ఏ ప్రాంతంలో జరిగింది?
A. కళింగ (నేటి ఒడిశా)
B. మగధ (నేటి బీహార్)
C. అవంతి (నేటి మధ్యప్రదేశ్)
D. గాంధార (వాయువ్యం)
Answer & explanation
Correct: A — కళింగ (నేటి ఒడిశా)
అశోకుని శాసనాల్లో ఒకదాని ప్రకారం అతను కళింగ (నేటి ఒడిశా) పై దండెత్తి ఘోర యుద్ధం చేశాడు; భారీ ప్రాణనష్టం, విధ్వంసం చూసి హింసను విడిచి బుద్ధుని శాంతి, అహింసా మార్గం అనుసరించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. మగధ మౌర్యుల సొంత కేంద్రం; అవంతి, గాంధార కళింగ యుద్ధ ప్రాంతాలు కావు.
అశోకుడు తన శాసనాల్లో పిలుచుకున్న 'దేవానాంప్రియ, ప్రియదర్శి' బిరుదుకు అర్థం ఏమిటి?
A. దేవతలకు ప్రియమైనవాడు; ఇతరులను దయతో చూసేవాడు
B. రాజులకు రాజు; యుద్ధ విజేత
C. అందరికీ అధిపతి; సంపన్నుడు
D. ధర్మ రక్షకుడు; సర్వాధిపతి
Answer & explanation
Correct: A — దేవతలకు ప్రియమైనవాడు; ఇతరులను దయతో చూసేవాడు
దేవానాంప్రియ అంటే దేవతలకు ప్రియమైనవాడు; ప్రియదర్శి అంటే ఇతరులను దయతో చూసేవాడు. శాసనాల భాష అశోకుడు తనను దయగల, కరుణాశీల పాలకుడిగా చూపుకోవాలనుకున్నాడని స్పష్టం చేస్తుంది. రాజులకు రాజు (రాజాధిరాజ), అందరికీ అధిపతి (సమ్రాట్), సర్వాధిపతి (అధిరాజ) చక్రవర్తికి వేరే పదాలు.
చరిత్రకారులు అశోకుణ్ని 'గొప్ప సమాచార ప్రసారకుడు (Great Communicator)' అని ఎందుకు పిలిచారు?
A. అనేక భాషలు అనర్గళంగా మాట్లాడినందుకు
B. మొదటి వార్తాపత్రికను ప్రారంభించినందుకు
C. తపాలా వ్యవస్థను స్థాపించినందుకు
D. సామ్రాజ్యమంతా రాళ్లు, స్తంభాలపై శాసనాలు చెక్కించి ప్రజలకు సందేశాలు చేరవేసినందుకు
Answer & explanation
Correct: D — సామ్రాజ్యమంతా రాళ్లు, స్తంభాలపై శాసనాలు చెక్కించి ప్రజలకు సందేశాలు చేరవేసినందుకు
అశోకుడు తన సామ్రాజ్యంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో రాళ్లు, స్తంభాలపై శాసనాలు చెక్కించి ప్రజలకు నేరుగా సందేశాలు అందించి ధర్మాన్ని అనుసరించమని ప్రోత్సహించాడు – అందుకే Great Communicator. బహుభాషా ప్రావీణ్యం, వార్తాపత్రిక, తపాలా వ్యవస్థ ఈ బిరుదుకు కారణాలు కావు.
అశోకుని గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. అతని సామ్రాజ్యం దక్షిణాది అతి చివరి ప్రాంతం తప్ప దాదాపు ఉపఖండమంతా విస్తరించింది.
2. బుద్ధుని సందేశం కోసం శ్రీలంక, థాయిలాండ్, మధ్య ఆసియాకు దౌత్య ప్రతినిధులను పంపాడు.
3. కళింగ యుద్ధాన్ని తన శాసనాల్లో ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
అశోకుడు సామ్రాజ్యాన్ని దక్షిణాది అతి చివరి ప్రాంతం తప్ప దాదాపు ఉపఖండమంతా, నేటి బంగ్లాదేశ్, పాకిస్తాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలకు విస్తరించాడు (1 సరైనది); శ్రీలంక, థాయిలాండ్, మధ్య ఆసియాకు దౌత్య ప్రతినిధులను పంపాడు (2 సరైనది). కళింగ యుద్ధ కథను అతనే తన శాసనాల్లో చెప్పాడు – కాబట్టి 3 తప్పు.
ధర్మం (ధమ్మ) గురించి పాఠం ఆధారంగా సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. ప్రాకృతంలో ధర్మాన్ని ధమ్మ అంటారు
B. ధర్మం అంటే కేవలం ఒక మతపు పూజా విధానం మాత్రమే
C. లోతుగా చూస్తే ధర్మం విశ్వక్రమం లేదా ఋతానికి అనుగుణంగా జీవించడం
D. ధర్మం కర్తవ్యం, చట్టం, సత్యం, క్రమబద్ధత, నైతికత కలిసిన సమగ్ర భావన
Answer & explanation
Correct: B — ధర్మం అంటే కేవలం ఒక మతపు పూజా విధానం మాత్రమే
పాఠం ప్రకారం ధర్మం (ప్రాకృతంలో ధమ్మ) అంటే సాధారణంగా కుటుంబం, సమాజం, దేశం పట్ల నైతిక, మతపరమైన బాధ్యతలు; లోతుగా విశ్వక్రమం లేదా ఋతానికి అనుగుణంగా జీవించడం; అది కర్తవ్యం, చట్టం, సత్యం, క్రమబద్ధత, నైతికతల సమగ్ర భావన. కేవలం ఒక మతపు పూజా విధానం అనడం సరికాదు.