రుతుపవనాలు – నైరుతి & ఈశాన్య రుతుపవనాలు (The Monsoons)
Free practice MCQs with answers and explanations for రుతుపవనాలు – నైరుతి & ఈశాన్య రుతుపవనాలు (The Monsoons) in భారతదేశ శీతోష్ణస్థితి (Climates of India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
"మాన్సూన్" (Monsoon) అనే పదం ఏ భాషా పదం నుండి వచ్చింది?
A. సంస్కృత పదం "వర్ష"
B. పర్షియన్ పదం "బారిష్"
C. లాటిన్ పదం "మాన్స్"
D. అరబిక్ పదం "మౌసమ్"
Answer & explanation
Correct: D — అరబిక్ పదం "మౌసమ్"
మాన్సూన్ అనే పదం అరబిక్ పదం మౌసమ్ (Mausam) నుండి వచ్చింది; దాని అర్థం "రుతువు". కచ్చితమైన అర్థంలో ఇది హిందూ మహాసముద్రం, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలపై వీచే కాలానుగుణ పవనాలను సూచిస్తుంది. వర్ష అనేది సాంప్రదాయ రుతువు పేరు, పదం మూలం కాదు; మిగిలినవి తప్పు మూలాలు.
ప్రపంచంలో అత్యధిక సగటు వార్షిక వర్షపాతం పొందే మాసిన్రామ్ ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
A. అస్సాం
B. కేరళ
C. సిక్కిం
D. మేఘాలయ
Answer & explanation
Correct: D — మేఘాలయ
మేఘాలయలోని మాసిన్రామ్ ప్రపంచంలోనే అత్యధిక సగటు వార్షిక వర్షపాతం పొందుతుంది – సుమారు 11,000 మి.మీ. అంటే 11 మీటర్లు. మేఘాలయ పీఠభూమి అధిక వర్షపాతానికి ప్రసిద్ధి. అస్సాం, కేరళ, సిక్కిం కూడా ఎక్కువ వర్షం పొందినా మాసిన్రామ్ వాటిలో లేదు.
వేసవిలో సముద్రం నుండి భూమి వైపు గాలులు వీయడానికి కారణం ఏమిటి?
A. ఆసియా భూభాగం వేడెక్కి దానిపై శక్తివంతమైన అల్పపీడనం ఏర్పడటం
B. సముద్రంపై అల్పపీడనం, భూమిపై అధిక పీడనం ఏర్పడటం
C. భూమి సముద్రం కంటే నెమ్మదిగా వేడెక్కడం
D. హిమాలయాల మంచు కరగడం
Answer & explanation
Correct: A — ఆసియా భూభాగం వేడెక్కి దానిపై శక్తివంతమైన అల్పపీడనం ఏర్పడటం
వేసవి ప్రారంభంలో ఆసియా భూభాగం వేగంగా వేడెక్కి దానిపై శక్తివంతమైన అల్పపీడన వ్యవస్థ ఏర్పడుతుంది; గాలి ఎప్పుడూ అధిక పీడనం నుండి అల్ప పీడనానికి ప్రవహిస్తుంది కాబట్టి చల్లని, అధిక పీడన సముద్రం నుండి గాలులు భూమి వైపు వస్తాయి. భూమి సముద్రం కంటే వేగంగా (నెమ్మదిగా కాదు) వేడెక్కుతుంది; సముద్ర-అల్పపీడనం శీతాకాల పరిస్థితి.
నైరుతి రుతుపవనాల సమయంలో పశ్చిమ కనుమల పాత్ర గురించి సరైనది ఏది?
A. రుతుపవనాలను పూర్తిగా అడ్డుకుని దక్కన్‌కు వర్షమే లేకుండా చేస్తాయి
B. తూర్పు వాలులు ఎక్కువ వర్షం పొందుతాయి
C. వర్షంపై ఎటువంటి ప్రభావం చూపవు
D. సహజ అవరోధంగా పనిచేస్తాయి – పశ్చిమ వాలులు ఎక్కువ వర్షం, తూర్పున దక్కన్ తక్కువ వర్షం పొందుతాయి
Answer & explanation
Correct: D — సహజ అవరోధంగా పనిచేస్తాయి – పశ్చిమ వాలులు ఎక్కువ వర్షం, తూర్పున దక్కన్ తక్కువ వర్షం పొందుతాయి
నైరుతి రుతుపవనాల ప్రయాణంలో పశ్చిమ కనుమలు సహజ అవరోధంగా పనిచేస్తాయి; వాటి పశ్చిమ వాలులు చాలా వర్షపాతం పొందుతాయి, తూర్పున ఉన్న దక్కన్ పీఠభూమి తక్కువ వర్షం, తరచూ అంతరాయాలతో పొందుతుంది. దక్కన్‌కు వర్షం అసలు లేదనడం తప్పు; తూర్పు వాలులు ఎక్కువ వర్షం పొందవు.
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం నైరుతి రుతుపవనాలు మొత్తం ఉపఖండానికి సాధారణంగా ఎప్పటికి విస్తరిస్తాయి?
A. జూన్ ప్రారంభానికే
B. ఆగస్టు చివరికి
C. జూలై మధ్య నాటికి
D. మే మధ్య నాటికి
Answer & explanation
Correct: C — జూలై మధ్య నాటికి
నైరుతి రుతుపవన వర్షాలు సాధారణంగా జూన్ ప్రారంభంలో భారతదేశ దక్షిణ కొన నుండి మొదలై, అనేక వారాల పాటు ఉత్తరానికి కదులుతూ జూలై మధ్య నాటికి మొత్తం ఉపఖండానికి విస్తరిస్తాయి. జూన్ ప్రారంభం అనేది ఆరంభ సమయం మాత్రమే; మే, ఆగస్టు తేదీలు పాఠ్యపుస్తకంలో లేవు.
A. నైరుతి రుతుపవనాలు జూన్ ప్రారంభంలో భారత దక్షిణ కొన నుండి మొదలవుతాయి
B. "నైరుతి" అనే పేరు గాలులు వచ్చే దిశను సూచిస్తుంది
C. ఈశాన్య రుతుపవనాల్లో కొంత భాగం బంగాళాఖాతం తేమతో తూర్పు, దక్షిణ భారతానికి వర్షం తెస్తుంది
D. ఈశాన్య రుతుపవనాలు సముద్రం నుండి భూమికి వీచే వేసవి గాలులు
Answer & explanation
Correct: D — ఈశాన్య రుతుపవనాలు సముద్రం నుండి భూమికి వీచే వేసవి గాలులు
ఈశాన్య రుతుపవనాలు శీతాకాలపు గాలులు; అప్పుడు భూమి వేగంగా చల్లబడి అధిక పీడనం ఏర్పడటంతో గాలులు భూమి నుండి సముద్రానికి వీస్తాయి – కాబట్టి "సముద్రం నుండి భూమికి వీచే వేసవి గాలులు" అనేది తప్పు. మిగతా మూడు వాక్యాలు పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం సరైనవి.
రుతుపవనాల గురించి సాంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని సరిగా జతపరచండి:
A. కొంకణ్ తీర మత్స్యకారులు B. గోల్డెన్ షవర్ చెట్టు (Cassia fistula) C. కాకులు చెట్ల పైభాగంలో గూడు కట్టడం
1. పూసిన 50 రోజుల్లో రుతుపవనాలు 2. తక్కువ వర్షపాతం సూచన 3. నీటి కింది చేపలు ఉపరితలంపై కనిపిస్తే రుతుపవన ప్రారంభం
A. A-1, B-3, C-2
B. A-3, B-2, C-1
C. A-3, B-1, C-2
D. A-2, B-1, C-3
Answer & explanation
Correct: C — A-3, B-1, C-2
కొంకణ్ తీర మత్స్యకారులు సాధారణంగా నీటి కింద ఉండే చేపలు ఉపరితలంపై కనిపిస్తే రుతుపవన ప్రారంభం అంచనా వేస్తారు (A-3); దక్షిణ భారతంలో కొన్ని చోట్ల గోల్డెన్ షవర్ చెట్టు పూసిన 50 రోజుల్లో రుతుపవనాలు వస్తాయంటారు (B-1); కాకులు చెట్ల పైభాగంలో గూడు కడితే తక్కువ వర్షం, కిందగా కడితే భారీ వర్షం అని నమ్మకం (C-2).
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. మాసిన్రామ్ సగటు వార్షిక వర్షపాతం సుమారు 11,000 మి.మీ., అంటే 11 మీటర్లు.
2. మేఘమల్హార్, అమృతవర్షిణి రుతుపవనాలచే ప్రేరణ పొందిన రాగాలు.
3. రుతుపవనాలు హిందుస్తానీ సంగీతంలో మాత్రమే రాగాలకు ప్రేరణ ఇచ్చాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
మేఘాలయలోని మాసిన్రామ్ సుమారు 11,000 మి.మీ. (11 మీ.) సగటు వార్షిక వర్షపాతంతో ప్రపంచంలో అగ్రస్థానంలో ఉంది – వాక్యం 1 సరైనది. మేఘమల్హార్, అమృతవర్షిణి రుతుపవన ప్రేరిత రాగాలు – వాక్యం 2 సరైనది. రుతుపవనాలు కర్ణాటక, హిందుస్తానీ రెండు సంగీతాల్లోనూ రాగాలకు ప్రేరణ ఇచ్చాయి – వాక్యం 3 తప్పు.