మార్కెట్లను అవగాహన చేసుకోవడం (Understanding Markets) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మార్కెట్లను అవగాహన చేసుకోవడం (Understanding Markets) (7వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక జీవనం (Class 7 Social – Economic Life)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
వ్యాఖ్యలు: (1) చిల్లర వర్తకులు వస్తువులను తుది వినియోగదారులకు తిరిగి అమ్మకం కోసం కాకుండా వినియోగం కోసం అమ్ముతారు (2) పంపిణీదారులు దూరం, భూభాగ అడ్డంకులను పూడ్చి చిల్లర వర్తకులకు సరుకు చేరుస్తారు (3) సెలూన్లు, సినిమా థియేటర్లు, రెస్టారెంట్లు సేవల చిల్లర రంగానికి ఉదాహరణలు. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2, 3
చిల్లర వర్తకులు తుది వినియోగదారులకు వినియోగం కోసం చిన్న పరిమాణాల్లో అమ్ముతారు (1); పంపిణీదారులు తయారీదారులు/టోకు వర్తకుల నుంచి చిల్లర వర్తకులకు సరుకు చేర్చి దూరం, భూభాగ అంతరాన్ని పూడుస్తారు (2); సెలూన్లు, థియేటర్లు, రెస్టారెంట్లు సేవల చిల్లర ఉదాహరణలు (3). మూడూ పాఠ్యపుస్తకంలో ఉన్నవే.
B. సూరత్ తూర్పు తీరంలో ఉండటం వల్ల వర్తకం వర్ధిల్లింది
C. సుమారు 15 లక్షల మంది కళాకారులు వజ్రాలు కోసి సానబెడతారు
D. సూరత్ నగరానికి ఓడరేవు, విమానాశ్రయం, రైలు, రోడ్డు సౌకర్యాలు ఉన్నాయి
Answer & explanation
Correct: B — సూరత్ తూర్పు తీరంలో ఉండటం వల్ల వర్తకం వర్ధిల్లింది
సూరత్ గుజరాత్‌లో పశ్చిమ తీరంలో ఉంది; ఆ స్థానం వల్లే ఓడరేవులు, రోడ్డు మార్గాలు వర్తకానికి అనుకూలించాయి – కాబట్టి ‘తూర్పు తీరం’ తప్పు. 16వ శతాబ్దం నుంచి వర్తకం, సుమారు 15 లక్షల వజ్ర కళాకారులు, ఓడరేవు-విమానాశ్రయం-రైలు-రోడ్డు సౌకర్యాలు – ఇవన్నీ సరైనవి.
సూరత్ వస్త్ర గొలుసులో టోకు వర్తకుల పాత్రకు సంబంధించి సరైనవి: (1) చిన్న దుకాణాలు, పెద్ద రిటైల్ స్టోర్లకు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు పంపిణీని పర్యవేక్షిస్తారు (2) చిల్లర వర్తకులకు ఎంత సరుకు కావాలో అంచనా వేస్తారు (3) తయారీదారుల వద్ద నిల్వ నిర్వహించి సరఫరా ఆగకుండా చూస్తారు
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 2, 3
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2, 3
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం సూరత్ టోకు వర్తకులు దేశంలోని చిన్న దుకాణాలు, పెద్ద రిటైల్ స్టోర్లు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు పంపిణీని పర్యవేక్షిస్తారు; చిల్లర వర్తకుల అవసరాన్ని అంచనా వేస్తారు; తయారీదారుల వద్ద నిల్వ నిర్వహించి నిరంతర సరఫరా చూస్తారు. కాబట్టి మూడూ సరైనవే.
మార్కెట్ల ఆర్థికేతర (సామాజిక-సాంస్కృతిక) ప్రాముఖ్యతకు ఉదాహరణ కానిది ఏది?
A. ధర తగ్గినప్పుడు డిమాండ్ పెరగడం
B. పసుపు-కుంకుమ అమ్మేవారు శుభసూచకంగా కొంచెం ఉచితంగా ఇవ్వడం
C. దర్జీ, స్వర్ణకారుడితో తరతరాల అనుబంధం
D. ఇమా కైథల్ సంస్కృతుల సంగమ కేంద్రం కావడం
Answer & explanation
Correct: A — ధర తగ్గినప్పుడు డిమాండ్ పెరగడం
పసుపు-కుంకుమ ఉచితంగా ఇవ్వడం, తరతరాల సంబంధాలు, ఇమా కైథల్ సాంస్కృతిక సంగమం – ఇవి మార్కెట్ల సామాజిక, సాంస్కృతిక (ఆర్థికేతర) పాత్రను చూపుతాయి. ధర తగ్గితే డిమాండ్ పెరగడం స్వచ్ఛమైన ఆర్థిక సూత్రం (డిమాండ్-ధర సంబంధం) – కాబట్టి ఇది ఆర్థికేతర ఉదాహరణ కాదు.
స్థానిక కిరాణా దుకాణంలో నెలంతా ఖాతాలో సరుకులు కొని నెలాఖరులో చెల్లించే పద్ధతి ప్రధానంగా దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుంది?
A. ప్రభుత్వ కనీస ధర
B. ఆన్‌లైన్ రివ్యూలు
C. అగ్రిగేటర్ డెలివరీ
D. దుకాణదారు–కుటుంబం మధ్య నమ్మకం, దీర్ఘకాల సంబంధం
Answer & explanation
Correct: D — దుకాణదారు–కుటుంబం మధ్య నమ్మకం, దీర్ఘకాల సంబంధం
నెలాఖరు చెల్లింపు ఖాతా పద్ధతి దుకాణదారుకు కుటుంబంపై ఉన్న నమ్మకం, ఏళ్ల తరబడి కొనసాగిన సంబంధంపై ఆధారపడుతుంది – మార్కెట్లు తరతరాల సంబంధాలను పెంచుతాయనడానికి పాఠ్య ఉదాహరణ. కనీస ధర, ఆన్‌లైన్ రివ్యూలు, అగ్రిగేటర్ డెలివరీకి ఈ పద్ధతితో సంబంధం లేదు.
కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రం ప్రకారం నెయ్యి వ్యాపారులు కొనుగోలుదారుకు ఇచ్చే ‘మానస్రావం’ అంటే ఏమిటి?
A. నెయ్యిపై 1/50 వంతు పన్ను
B. నెయ్యి ధరపై 1/16 వంతు తగ్గింపు
C. కొలపాత్రకు అంటుకుపోయే నెయ్యికి బదులుగా 1/50 వంతు అదనంగా ఇవ్వడం
D. కల్తీ నెయ్యికి జరిమానా
Answer & explanation
Correct: C — కొలపాత్రకు అంటుకుపోయే నెయ్యికి బదులుగా 1/50 వంతు అదనంగా ఇవ్వడం
కొలపాత్రకు కొంత నెయ్యి అంటుకుపోయి కొనుగోలుదారుకు తక్కువ చేరుతుంది కాబట్టి, దాని పరిహారంగా 1/50 వంతు అదనంగా ఇవ్వాలని అర్థశాస్త్రం చెప్పింది – దీనిని మానస్రావం అన్నారు. ఇది పన్ను, జరిమానా కాదు; 1/16 అనేది అణా-రూపాయి సంబంధం. ప్రాచీన కాలపు తూనికలు-కొలతల వినియోగదారు రక్షణకు ఇది ఉదాహరణ.
వ్యాఖ్య (A): రోడ్లు, పార్కులు, పోలీసు వ్యవస్థను సాధారణంగా ప్రభుత్వమే అందిస్తుంది. కారణం (R): ఇవి ప్రజోపయోగ వస్తువులు; వీటి నుంచి ఉత్పత్తిదారులు లాభం ఆశించలేరు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
ప్రజోపయోగ వస్తువులు అందరికీ అందుబాటులో ఉంటాయి, ఒకరి వాడకం మరొకరి లభ్యతను తగ్గించదు; అందువల్ల వాటి నుంచి ప్రైవేటు ఉత్పత్తిదారులు లాభం ఆశించలేరు (R సరైనది). అందుకే ప్రభుత్వమే వాటిని అందిస్తుంది (A సరైనది). R నేరుగా A కు కారణం.
మార్కెట్లలో ప్రభుత్వ జోక్యం గురించి సరికాని వ్యాఖ్య ఏది?
A. ధర మరీ తక్కువగా నిర్ణయిస్తే ఉత్పత్తికి ప్రోత్సాహం ఉండదు
B. ప్రభుత్వం ఎంత ఎక్కువ నియమాలు పెడితే మార్కెట్లు అంత సులభంగా పనిచేస్తాయి
C. ధర మరీ ఎక్కువగా నిర్ణయిస్తే వినియోగదారులు నష్టపోతారు
D. ఔషధాలకు ఆమోద విధానాలు, నమూనా పరీక్షలను ప్రభుత్వం నిర్దేశిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — ప్రభుత్వం ఎంత ఎక్కువ నియమాలు పెడితే మార్కెట్లు అంత సులభంగా పనిచేస్తాయి
నియమాలు మరీ ఎక్కువైతే మార్కెట్లు పనిచేయడం కష్టమవుతుందని పాఠ్యపుస్తకం హెచ్చరిస్తుంది – కాబట్టి ‘ఎక్కువ నియమాలు = సులభం’ తప్పు. ధర మరీ తక్కువైతే ఉత్పత్తికి ప్రోత్సాహం లోపించడం, మరీ ఎక్కువైతే వినియోగదారుల నష్టం, ఔషధాల ఆమోద-పరీక్ష విధానాలు – ఇవన్నీ సరైనవి.
జతపరచండి: (P) FSSAI (Q) ISI (R) AGMARK (S) BEE స్టార్. 1-వాహన టైర్లు, నిర్మాణ సామగ్రి 2-తేనె, సుగంధ ద్రవ్యాలు 3-ఏసీలు, టీవీల విద్యుత్ సామర్థ్యం 4-ప్యాక్ చేసిన శనగపిండి
A. P-4, Q-1, R-2, S-3
B. P-2, Q-1, R-4, S-3
C. P-4, Q-3, R-2, S-1
D. P-1, Q-4, R-2, S-3
Answer & explanation
Correct: A — P-4, Q-1, R-2, S-3
FSSAI గుర్తు ప్యాక్ చేసిన ఆహారం (శనగపిండి)పై (P-4); BIS జారీ చేసే ISI గుర్తు టైర్లు, నిర్మాణ సామగ్రి, విద్యుత్ ఉపకరణాలపై (Q-1); AGMARK తేనె, సుగంధ ద్రవ్యాలు వంటి వ్యవసాయ ఉత్పత్తులపై (R-2); BEE స్టార్ రేటింగ్ ఏసీలు, టీవీల విద్యుత్ సామర్థ్యంపై (S-3).
పాఠ్యపుస్తకంలోని శనగపిండి ప్యాకెట్ లేబుల్ ఉదాహరణ ప్రకారం లేబుల్‌పై ఉండే సమాచారంలో లేనిది ఏది?
A. బ్యాచ్ నంబర్
B. అలర్జీ హెచ్చరిక (Allergen declaration)
C. గరిష్ఠ చిల్లర ధర (MRP)
D. అమ్మిన దుకాణదారుని ఫోన్ నంబర్
Answer & explanation
Correct: D — అమ్మిన దుకాణదారుని ఫోన్ నంబర్
లేబుల్‌పై నికర పరిమాణం, తయారీ తేదీ, బెస్ట్ బిఫోర్ తేదీ, బ్యాచ్ నంబర్, MRP, పోషక వివరాలు, పదార్థాల జాబితా, అలర్జీ హెచ్చరిక, తయారీదారు పేరు-చిరునామా, FSSAI గుర్తు-లైసెన్స్ నంబర్ ఉంటాయి. అమ్మిన దుకాణదారుని ఫోన్ నంబర్ లేబుల్ సమాచారం కాదు – తయారీదారు వివరాలు మాత్రమే ఉంటాయి.
వ్యాఖ్యలు: (1) చిల్లర వర్తకులు వస్తువులను తుది వినియోగదారులకు తిరిగి అమ్మకం కోసం కాకుండా వినియోగం కోసం అమ్ముతారు (2) పంపిణీదారులు దూరం, భూభాగ అడ్డంకులను పూడ్చి చిల్లర వర్తకులకు సరుకు చేరుస్తారు (3) సెలూన్లు, సినిమా థియేటర్లు, రెస్టారెంట్లు సేవల చిల్లర రంగానికి ఉదాహరణలు. సరైనవి ఏవి?