మార్కెట్లను అవగాహన చేసుకోవడం (Understanding Markets) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మార్కెట్లను అవగాహన చేసుకోవడం (Understanding Markets) (7వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక జీవనం (Class 7 Social – Economic Life)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
పాత ఢిల్లీలోని ఖారీ బావలీ సుగంధ ద్రవ్యాలు, డ్రై ఫ్రూట్స్ టోకు మార్కెట్ (P-3); జైపూర్లోని జోహరీ బజార్ రత్నాలు, ఆభరణాల మార్కెట్ (Q-1); బెంగళూరులో పూల టోకు మార్కెట్ (R-2). ఇవి పాఠ్యపుస్తకంలోని ప్రసిద్ధ టోకు మార్కెట్ ఉదాహరణలు.
A. ముడి పత్తి → నేసిన వస్త్రం → అద్దిన వస్త్రం → చీరలు/రెడీమేడ్ దుస్తులు
B. ముడి పత్తి → అద్దిన వస్త్రం → నేసిన వస్త్రం → చీరలు
C. నేసిన వస్త్రం → ముడి పత్తి → అద్దకం → దుస్తులు
D. అద్దకం → ముడి పత్తి → నేత → దుస్తులు
Answer & explanation
Correct: A — ముడి పత్తి → నేసిన వస్త్రం → అద్దిన వస్త్రం → చీరలు/రెడీమేడ్ దుస్తులు
పత్తి మండీల నుంచి వచ్చిన ముడి పత్తిని మొదట పవర్లూమ్లపై నేసి వస్త్రం చేస్తారు, తర్వాత ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లలో అద్దకం చేస్తారు, చివరగా చీరలు, రెడీమేడ్ దుస్తుల వంటి తుది ఉత్పత్తులు తయారవుతాయి. నేయకముందే అద్దకం లేదా ముడి పత్తికి ముందే నేత అసాధ్యం.
సూరత్ వస్త్ర పరిశ్రమకు ముడి పత్తి ఎక్కువగా ఎక్కడి నుంచి వస్తుందని పాఠ్యపుస్తకం చెబుతుంది?
A. మహారాష్ట్ర వంటి పొరుగు రాష్ట్రాలు, గుజరాత్ ఇతర ప్రాంతాల పత్తి మండీల నుంచి
B. ఆఫ్రికా దిగుమతుల నుంచి మాత్రమే
C. ఈశాన్య రాష్ట్రాల నుంచి
D. ఆగ్నేయాసియా నుంచి
Answer & explanation
Correct: A — మహారాష్ట్ర వంటి పొరుగు రాష్ట్రాలు, గుజరాత్ ఇతర ప్రాంతాల పత్తి మండీల నుంచి
ముడి పత్తి మహారాష్ట్ర వంటి పొరుగు రాష్ట్రాలు, గుజరాత్లోని ఇతర ప్రాంతాల నుంచి పత్తి మండీల ద్వారా సూరత్కు వస్తుంది; పటంలో జామ్నగర్, అమ్రేలి, అమరావతి, వార్ధా, నాగపూర్, ఆదిలాబాద్ వంటి కేంద్రాలు చూపారు. ఆఫ్రికా, ఆగ్నేయాసియా, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు ఈ పటంలో లేవు.
వినియోగదారులు తక్కువ విద్యుత్ వాడే రిఫ్రిజిరేటర్లు కోరినప్పుడు ఉత్పత్తిదారులు శక్తి సామర్థ్యం గల ఫ్రిజ్లు తయారుచేశారు. ఇది మార్కెట్ల ఏ పాత్రను చూపుతుంది?
A. ప్రభుత్వం ధరలు నియంత్రించడం
B. బాహ్య ప్రభావాలు పెంచడం
C. ప్రజోపయోగ వస్తువులు అందించడం
D. వినియోగదారుల అవసరాలకు స్పందించి సమాజానికి ప్రయోజనం కలిగించడం
Answer & explanation
Correct: D — వినియోగదారుల అవసరాలకు స్పందించి సమాజానికి ప్రయోజనం కలిగించడం
మార్కెట్లో వినియోగదారుల కోరికలు ఉత్పత్తిదారులకు సంకేతాలు ఇస్తాయి; వారు శక్తి సామర్థ్యం గల ఫ్రిజ్లు తయారుచేయడం వల్ల విద్యుత్ ఆదా అయి సమాజమంతటికీ లాభం. ఇక్కడ ప్రభుత్వ ధర నియంత్రణ లేదు; కాలుష్యం వంటి బాహ్య ప్రభావాలు తగ్గుతాయి, పెరగవు; ఫ్రిజ్ ప్రజోపయోగ వస్తువు కాదు.
B. అక్కడ సంప్రదాయ మణిపురి దుస్తులు, చేనేత, హస్తకళలు దొరుకుతాయి
C. అక్కడి దుకాణాలను ఎక్కువగా పురుషులు నడుపుతారు
D. అది మహిళలకు ఉపాధి కల్పిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — అక్కడి దుకాణాలను ఎక్కువగా పురుషులు నడుపుతారు
ఇమా కైథల్ అంటే ‘అమ్మల మార్కెట్’; సుమారు 3,000 మంది మహిళలే అన్ని దుకాణాలనూ సొంతంగా నడుపుతారు – కాబట్టి ‘పురుషులు నడుపుతారు’ తప్పు. మెయితీ భాష పేరు, మణిపురి దుస్తులు-చేనేత-హస్తకళలు, మహిళలకు ఉపాధి, సంస్కృతుల సంగమం – ఇవన్నీ సరైనవి.
గోధుమ, వరి, మొక్కజొన్న వంటి పంటలకు ప్రభుత్వం కనీస ధర నిర్ణయించడానికి ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి?
A. వినియోగదారులకు ధరలు తగ్గించడం
B. రైతులు నష్టపోకుండా రక్షించడం
C. ఎగుమతులు ఆపడం
D. కాలుష్యం నియంత్రించడం
Answer & explanation
Correct: B — రైతులు నష్టపోకుండా రక్షించడం
కనీస ధర రైతులకు నిర్దిష్ట ధర హామీ ఇచ్చి నష్టపోకుండా చేస్తుంది. వినియోగదారుల రక్షణకు గరిష్ఠ ధర (ఉదా: ప్రాణాధార ఔషధాలు) వాడతారు. ఎగుమతులు, కాలుష్య నియంత్రణ కనీస ధర లక్ష్యాలు కావు. ధర మరీ తక్కువైతే ఉత్పత్తికి ప్రోత్సాహం ఉండదని పాఠ్యపుస్తకం హెచ్చరిస్తుంది.
కర్మాగారాల కాలుష్యం వంటి – మార్కెట్ లావాదేవీలో పాల్గొనని ఇతరులపై పడే ప్రభావాలను ఏమంటారు?
A. ప్రజోపయోగ వస్తువులు
B. బాహ్య ప్రభావాలు (External effects)
C. కనీస వేతనాలు
D. నికర పరిమాణం
Answer & explanation
Correct: B — బాహ్య ప్రభావాలు (External effects)
కర్మాగారం ఉత్పత్తి-అమ్మకం దాని యజమాని, కొనుగోలుదారుల మధ్య జరిగినా, కాలుష్యం చుట్టుపక్కల వారందరిపై పడుతుంది – ఇవే బాహ్య ప్రభావాలు; అందుకే సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్పై కఠిన నియమాలు. ప్రజోపయోగ వస్తువులు పార్కులు, రోడ్లు; నికర పరిమాణం ప్యాకెట్లోని అసలు బరువు/పరిమాణం.
BEE స్టార్ రేటింగ్లో ఎక్కువ నక్షత్రాలు ఉన్న ఉపకరణం గురించి సరైనది ఏది?
A. అది తక్కువ విద్యుత్ వినియోగిస్తుంది
B. అది ఎక్కువ విద్యుత్ వినియోగిస్తుంది
C. అది ఆహార భద్రత పరీక్ష పాసైంది
D. అది వ్యవసాయ ఉత్పత్తి
Answer & explanation
Correct: A — అది తక్కువ విద్యుత్ వినియోగిస్తుంది
BEE (Bureau of Energy Efficiency) స్టార్ రేటింగ్ టీవీలు, ల్యాప్టాప్లు, ACలపై ఉంటుంది; ఎక్కువ నక్షత్రాలు అంటే తక్కువ విద్యుత్ వినియోగం, ఎక్కువ ఆదా. ఆహార భద్రత FSSAI పరిధి, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల గ్రేడింగ్ AGMARK పరిధి – BEE కి సంబంధం లేదు.
ISI (Indian Standards Institution) గుర్తును BIS – భారత ప్రమాణాల సంస్థ – జారీ చేస్తుంది; విద్యుత్ ఉపకరణాలు, నిర్మాణ సామగ్రి, వాహన టైర్లు, కాగితంపై ఇది ఉంటుంది. FSSAI ఆహార భద్రత, BEE ఇంధన సామర్థ్యం, RBI కరెన్సీ జారీ – ఇవి ISI గుర్తు ఇవ్వవు.
కాన్వాస్పై తైలచిత్రాలు గీసే కళాకారుడికి మార్కెట్లు ఎలా సహాయపడతాయని పాఠ్యపుస్తకం సూచిస్తుంది?
A. ప్రభుత్వం అతని చిత్రాలకు కనీస ధర నిర్ణయిస్తుంది
B. అతను చిత్రాలకు బదులుగా వస్తు మార్పిడి మాత్రమే చేయాలి
C. స్థానికంగా కళాకృతులు కొనేవారు తక్కువ కాబట్టి, మార్కెట్లు అతనికి కొనుగోలుదారులను అందుబాటులోకి తెస్తాయి
D. అతని చిత్రాలు ప్రజోపయోగ వస్తువులుగా మారతాయి
Answer & explanation
Correct: C — స్థానికంగా కళాకృతులు కొనేవారు తక్కువ కాబట్టి, మార్కెట్లు అతనికి కొనుగోలుదారులను అందుబాటులోకి తెస్తాయి
కళాకృతుల వంటి ప్రత్యేక వస్తువులకు స్థానికంగా కొనుగోలుదారులు, అమ్మకందారులు తక్కువ; మార్కెట్లు ఉత్పత్తిదారు-వినియోగదారుల మధ్య లావాదేవీలను సులభం చేసి అతనికి కొనుగోలుదారులను చూపుతాయి. కళాకృతులకు కనీస ధర విధానం లేదు; అవి ప్రజోపయోగ వస్తువులు కావు; వస్తు మార్పిడి తప్పనిసరి కాదు.