పవిత్ర నదులు, సంగమాలు, కుంభమేళా (Sacred Rivers and Kumbh Mela)
Free practice MCQs with answers and explanations for పవిత్ర నదులు, సంగమాలు, కుంభమేళా (Sacred Rivers and Kumbh Mela) in భూమి పవిత్రంగా ఎలా మారుతుంది? (How the Land Becomes Sacred). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కుంభమేళా జరిగే నాలుగు ప్రదేశాల్లో లేనిది ఏది?
A. వారణాసి
B. హరిద్వార్
C. నాసిక్
D. ఉజ్జయిని
Answer & explanation
Correct: A — వారణాసి
అమృత మథనం కథ ప్రకారం అమృతపు చుక్కలు హరిద్వార్, ప్రయాగ్‌రాజ్, నాసిక్, ఉజ్జయిని అనే నాలుగు ప్రదేశాలపై పడ్డాయి – అక్కడే కుంభమేళా జరుగుతుంది. వారణాసి గంగ ఒడ్డున ఉన్న ప్రసిద్ధ తీర్థమే అయినా కుంభమేళా ప్రదేశాల జాబితాలో లేదు.
ప్రాచీన వాయువ్య భారతదేశంలోని 19 ప్రధాన నదులను స్తుతించే నదీస్తుతి సూక్తం ఏ వేదంలో ఉంది?
A. సామవేదం
B. ఋగ్వేదం
C. యజుర్వేదం
D. అథర్వవేదం
Answer & explanation
Correct: B — ఋగ్వేదం
నదీస్తుతి సూక్తం ఋగ్వేదంలోని శ్లోకం; నది (నదులు), స్తుతి (ప్రశంస), సూక్తం (శ్లోకం) అనే పదాలతో ఏర్పడింది. ఇది ప్రాచీన వాయువ్య భారతదేశపు 19 ప్రధాన నదులను స్తుతిస్తుంది. వేద కాలం నుండే నదులను పూజిస్తున్నారనడానికి ఇది ఆధారం. ఇతర వేదాలకు ఈ సూక్తాన్ని పాఠం ఆపాదించలేదు.
నీటితో చేసే క్రతువుల్లో "గంగే చ యమునే చైవ..." శ్లోకంతో ఆవాహన చేసే నదుల్లో లేనిది ఏది?
A. కృష్ణ
B. గోదావరి
C. నర్మద
D. కావేరి
Answer & explanation
Correct: A — కృష్ణ
ఈ శ్లోకం గంగ, యమున, గోదావరి, సరస్వతి, నర్మద, సింధు, కావేరి అనే ఏడు నదులను ఆ నీటిలో వ్యక్తమవ్వమని ఆవాహన చేస్తుంది. కృష్ణ ఈ శ్లోకంలో లేదు; అయితే స్థానికంగా కృష్ణను "కృష్ణమ్మ తల్లి" అని గౌరవంగా పిలుస్తారని పాఠం వేరుగా చెప్పింది.
కుంభమేళా పురాణ నేపథ్యం ప్రకారం అమృత కుంభాన్ని తీసుకున్నది ఎవరు?
A. శివుడు
B. మోహినీ రూపంలోని విష్ణువు
C. ఇంద్రుడు
D. అసురుల రాజు
Answer & explanation
Correct: B — మోహినీ రూపంలోని విష్ణువు
అమృత మథనంలో దేవతలు, అసురులు కలిసి క్షీర సముద్రాన్ని చిలికారు. అసురులకు అమృతం దక్కకుండా విష్ణువు మోహిని అనే అందమైన స్త్రీ రూపంలో అమృత కుంభాన్ని తీసుకున్నాడు; ఆ క్రమంలో చుక్కలు హరిద్వార్, ప్రయాగ్‌రాజ్, నాసిక్, ఉజ్జయినిపై పడ్డాయి. శివుడు, ఇంద్రుడు కలశం తీసుకున్నట్లు పాఠంలో లేదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. ప్రయాగ గంగ, యమున, అంతర్వాహిని సరస్వతి సంగమం వద్ద ఉంది.
2. యునెస్కో కుంభమేళాను ప్రపంచ అవ్యక్త సాంస్కృతిక వారసత్వ జాబితాలో చేర్చింది.
3. 2025 కుంభమేళాలో సుమారు 66 లక్షల మంది పాల్గొన్నారని అంచనా.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
ప్రయాగ గంగ, యమున, అంతర్వాహిని సరస్వతి సంగమం వద్ద ఉంది (1 సరైనది). యునెస్కో కుంభమేళాను అవ్యక్త వారసత్వ జాబితాలో చేర్చింది (2 సరైనది). 2025 కుంభమేళాలో పాల్గొన్నవారు సుమారు 660 మిలియన్లు అంటే 66 కోట్లు – 66 లక్షలు కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.
స్థానిక భాషల్లో నదులను గౌరవంగా పిలిచే పేర్లలో పాఠం పేర్కొన్న జత కానిది ఏది?
A. కృష్ణమ్మ తల్లి – కృష్ణ
B. నర్మదమ్మ తల్లి – నర్మద
C. గోదారమ్మ తల్లి – గోదావరి
D. గంగామాత – గంగ
Answer & explanation
Correct: B — నర్మదమ్మ తల్లి – నర్మద
స్థానిక భాషల్లో నదులను "గంగామాత", "యమునా మాత", "కృష్ణమ్మ తల్లి", "గోదారమ్మ తల్లి" అని గౌరవంగా పిలుస్తారని పాఠం ఉదాహరణలు ఇచ్చింది. "నర్మదమ్మ తల్లి" అనే పేరు పాఠంలో లేదు; నర్మద కేవలం "గంగే చ యమునే..." శ్లోకంలోని ఏడు నదుల్లో ఒకటిగా వచ్చింది.