టార్చి, విద్యుత్ ఘటం, బ్యాటరీ (Electric Cell and Battery)
Free practice MCQs with answers and explanations for టార్చి, విద్యుత్ ఘటం, బ్యాటరీ (Electric Cell and Battery) in విద్యుత్ వలయాలు & వాటి భాగాలు (Electric Circuits and their Components). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
విద్యుత్ ఘటం (Electric cell) అంటే ఏమిటి?
A. విద్యుత్‌ను ఆపే పరికరం
B. విద్యుత్ శక్తికి పోర్టబుల్ మూలం
C. కాంతిని కొలిచే పరికరం
D. విద్యుత్ అవాహకం
Answer & explanation
Correct: B — విద్యుత్ శక్తికి పోర్టబుల్ మూలం
పాఠం సారాంశం ప్రకారం విద్యుత్ ఘటం విద్యుత్ శక్తికి పోర్టబుల్ (తీసుకెళ్లగలిగే) మూలం. దానికి ధన, ఋణ అనే రెండు టెర్మినల్స్ ఉంటాయి. విద్యుత్‌ను ఆపడం/ప్రారంభించడం స్విచ్ పని; అవాహకం విద్యుత్‌ను ప్రవహించనివ్వని పదార్థం.
విద్యుత్ ఘటంలో ఉబ్బెత్తుగా ఉండే లోహపు మూత (Metal cap) ఏ టెర్మినల్?
A. ఋణ (−) టెర్మినల్
B. ధన (+) టెర్మినల్
C. తటస్థ టెర్మినల్
D. భూ (Earth) టెర్మినల్
Answer & explanation
Correct: B — ధన (+) టెర్మినల్
ఘటం ఒక వైపు ఉండే చిన్న ఉబ్బెత్తు లోహపు మూత ధన (+) టెర్మినల్, మరో వైపు చదునైన లోహపు పలక ఋణ (−) టెర్మినల్ అని పుస్తకం చెబుతుంది. ఘటానికి రెండే టెర్మినల్స్ – తటస్థ లేదా భూ టెర్మినల్ ఉండవు.
ఒక ఘటం ధన టెర్మినల్‌ను తర్వాతి ఘటం ఋణ టెర్మినల్‌కు కలిపిన రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఘటాల కలయికను బ్యాటరీ అంటారు. ఫిలమెంట్ బల్బులోని సన్నని తీగ; స్విచ్ వలయాన్ని తెరిచే/మూసే పరికరం; వలయ పటం చిహ్నాలతో గీసిన వలయం.
రెండు ఘటాల టార్చిలో బల్బు వెలగాలంటే ఘటాలను ఎలా ఉంచాలి?
A. ఒక ఘటం ధన టెర్మినల్ తర్వాతి ఘటం ఋణ టెర్మినల్‌ను తాకేలా
B. రెండు ధన టెర్మినల్స్ ఎదురెదురుగా
C. రెండు ఋణ టెర్మినల్స్ ఎదురెదురుగా
D. ఏ క్రమంలో ఉంచినా వెలుగుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — ఒక ఘటం ధన టెర్మినల్ తర్వాతి ఘటం ఋణ టెర్మినల్‌ను తాకేలా
కృత్యం 3.3 లో ఘటాల క్రమం మార్చి, ఒకదాన్ని తిప్పి చూస్తే, ఒక ఘటం ధన టెర్మినల్ తర్వాతి ఘటం ఋణ టెర్మినల్‌కు కలిసినప్పుడే బల్బు వెలిగింది. ధన-ధన లేదా ఋణ-ఋణ ఎదురుగా ఉంటే బల్బు వెలగదు. ఇలా కలిపిన ఘటాల సమూహమే బ్యాటరీ.
Science and Society విభాగం ప్రకారం బటన్ ఘటాలు చేతి గడియారాలు, వినికిడి యంత్రాలకు; స్థూపాకార బ్యాటరీలు టార్చి, గడియారాలు, రిమోట్లు, బొమ్మలకు; రీఛార్జబుల్ బ్యాటరీలు మొబైల్, ల్యాప్‌టాప్, విద్యుత్ వాహనాలకు. విద్యుత్ వాహనాలకు బటన్ ఘటాలు కాదు, రీఛార్జబుల్ బ్యాటరీలు వాడతారు.
ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఘటాలను కలిపి వాడటం వల్ల కలిగే ప్రయోజనం ఏది?
A. బల్బు ఎప్పటికీ ఫ్యూజ్ కాదు
B. స్విచ్ అవసరం ఉండదు
C. వలయానికి ఎక్కువ సేపు శక్తి, లేదా ఎక్కువ శక్తి (లేదా రెండూ) అందుతాయి
D. తీగలు అవసరం ఉండవు
Answer & explanation
Correct: C — వలయానికి ఎక్కువ సేపు శక్తి, లేదా ఎక్కువ శక్తి (లేదా రెండూ) అందుతాయి
ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఘటాలు కలపడం వల్ల వలయానికి ఎక్కువ సేపు శక్తి అందుతుందని, లేదా ఎక్కువ శక్తి అందుతుందని (లేదా రెండూ) పుస్తకం చెబుతుంది. ఘటాల సంఖ్య బల్బు ఫిలమెంట్ తెగడాన్ని ఆపదు; ఘటాలు పెరిగినంత మాత్రాన తీగల, స్విచ్ అవసరం తొలగిపోదు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: 1) "బ్యాటరీ" అనే పదాన్ని ఒక్క ఘటానికి కూడా వాడతారు 2) పక్కపక్కనే ఉండే ఘటాలను మందపాటి తీగ లేదా లోహపు పట్టీ కలుపుతుంది 3) ఘటం చదునైన లోహపు పలక ధన టెర్మినల్. సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
మొబైల్ ఫోన్‌లోని ఒకే ఘటాన్ని కూడా బ్యాటరీ అంటారు (1 సరైనది). పక్కపక్కనే ఉండే ఘటాలను ఒకదాని + ను మరోదాని − కు మందపాటి తీగ/లోహపు పట్టీ కలుపుతుంది (2 సరైనది). చదునైన లోహపు పలక ఋణ టెర్మినల్, ఉబ్బెత్తు మూత ధన టెర్మినల్ – కాబట్టి 3 తప్పు.
అభిప్రాయం (A): టార్చిలో ఒక ఘటాన్ని తిప్పి పెడితే బల్బు వెలగదు. కారణం (R): బ్యాటరీలో ఒక ఘటం ధన టెర్మినల్ తర్వాతి ఘటం ఋణ టెర్మినల్‌కు కలవాలి.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
కృత్యం 3.3 లో ఒక ఘటం దిశ తిప్పితే బల్బు వెలగలేదు; ఒక ఘటం ధన టెర్మినల్ తర్వాతి ఘటం ఋణ టెర్మినల్‌కు కలిసిన క్రమంలోనే వెలిగింది. ఈ సరైన అనుసంధానం లేకపోవడమే (R) బల్బు వెలగకపోవడానికి (A) కారణం – కాబట్టి R, A కు సరైన వివరణ.