Free practice MCQs with answers and explanations for పని విలువ (The Value of Work) (6వ తరగతి సోషల్ – సమాజం & ఆర్థికం (Class 6 Social – Society & Economy)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
ఒక వ్యవసాయ కూలీ తన కూలిలో కొంత నగదుగా, మిగతా సమాన విలువ గల మామిడి పండ్లుగా పొందాడు. ఆ మామిడి పండ్లను ఏమంటారు?
A. జీతం
B. వస్తు రూప చెల్లింపు (Payment in Kind)
C. ఫీజు
D. ప్రసాదం
Answer & explanation
Correct: B — వస్తు రూప చెల్లింపు (Payment in Kind)
పనికి నగదు బదులు వస్తువుల రూపంలో ఇచ్చే చెల్లింపే వస్తు రూప చెల్లింపు; ట్రాక్టర్తో పొలం దున్నిన కూలీకి మామిడి పండ్లు ఇవ్వడం పాఠంలోని ఉదాహరణ. జీతం నెలవారీ స్థిర చెల్లింపు, ఫీజు వృత్తిపర సేవకు; ప్రసాదం దేవాలయంలో పంచేది, చెల్లింపు కాదు.
కుర్చీ ఉదాహరణలో (చెక్క ₹600, కుర్చీ ₹1,000) మిగిలిన ₹400 దేనికి సూచిక?
A. తయారీదారుడి నైపుణ్యం, సమయం, శ్రమ ద్రవ్య విలువ
B. చెక్క ఖరీదు
C. కుర్చీ మొత్తం అమ్మకం ధర
D. ప్రభుత్వానికి కట్టే పన్ను
Answer & explanation
Correct: A — తయారీదారుడి నైపుణ్యం, సమయం, శ్రమ ద్రవ్య విలువ
కుర్చీ విలువ ₹1,000లో చెక్క ఖరీదు ₹600 పోగా మిగిలిన ₹400 తయారీదారుడి నైపుణ్యం (skill), సమయం (time), శ్రమ (effort) కు ఉన్న ద్రవ్య విలువ – అదే జోడించిన విలువ. చెక్క ఖరీదు ₹600, మొత్తం ధర ₹1,000; పన్ను గురించి పాఠంలో ప్రస్తావన లేదు.
చెక్క కొనడం నుంచి కుర్చీ అమ్మడం వరకు జరిగే పనులు ఆర్థిక కార్యకలాపాలు ఎందుకు?
A. ప్రతి దశలో చెల్లింపు (payment) ఉంటుంది
B. అవి ఇంట్లో చేస్తారు
C. అవి కుటుంబం కోసం ప్రేమతో చేస్తారు
D. అవి పండుగ సమయంలో చేస్తారు
Answer & explanation
Correct: A — ప్రతి దశలో చెల్లింపు (payment) ఉంటుంది
చెక్క కొనడం నుంచి కుర్చీ అమ్మడం వరకు ప్రతి కార్యకలాపంలో చెల్లింపు ఉంటుంది కాబట్టి అవి ఆర్థిక కార్యకలాపాల్లో భాగం అని పాఠం చెబుతుంది. ఇంట్లో చేయడం, ప్రేమతో చేయడం, పండుగ సమయం – ఇవి వర్గీకరణకు ఆధారం కావు; ప్రేమతో, డబ్బు లేకుండా చేసేవి ఆర్థికేతరం అవుతాయి.
పాఠంలోని పట్టిక ప్రకారం ద్రవ్య విలువ సృష్టించే వృత్తి/కార్యకలాపం ఏది?
A. తల్లిదండ్రులు కుటుంబానికి రాత్రి భోజనం వండటం
B. జబ్బుపడిన తాతను చూసుకోవడం
C. పిల్లలకు ఉచితంగా కథలు చెప్పడం
D. దర్జీ (Tailor) బట్టను దుస్తులుగా కుట్టి అమ్మడం
Answer & explanation
Correct: D — దర్జీ (Tailor) బట్టను దుస్తులుగా కుట్టి అమ్మడం
దర్జీ బట్టను దుస్తులుగా మార్చి అమ్మితే డబ్బు వస్తుంది, విలువ జోడింపు జరుగుతుంది – ద్రవ్య విలువ సృష్టించే కార్యకలాపం. కుటుంబానికి వంట, జబ్బుపడిన పెద్దల సంరక్షణ పాఠం పట్టికలోనే ఉన్న ఆర్థికేతర ఉదాహరణలు; ఉచితంగా కథలు చెప్పడం కూడా డబ్బు లేని పని.
C. మనకు ఉన్నదానిపై సంతృప్తి, కృతజ్ఞత భావం పెరుగుతుంది
D. ఫీజు రూపంలో ఆదాయం వస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — మనకు ఉన్నదానిపై సంతృప్తి, కృతజ్ఞత భావం పెరుగుతుంది
లంగర్ వంటి సేవా పద్ధతులు మనకు ఉన్నదానిపై సంతృప్తి (satisfaction), కృతజ్ఞత (gratitude) భావాన్ని పెంచుతాయని, ఏమీ ఆశించకుండా సమాజానికి తోడ్పడే మార్గమని పాఠం చెబుతుంది. జీతం, లాభం, ఫీజు డబ్బుతో ముడిపడినవి – సేవ ఆర్థికేతరం కాబట్టి అవి సేవ ప్రయోజనాలు కావు.
పాఠం ప్రకారం సేవ కనిపించే ప్రదేశాల్లో అన్నీ సరైనవిగా ఉన్న జాబితా ఏది?
A. బ్యాంకులు, మార్కెట్లు, ఫ్యాక్టరీలు
B. దేవాలయాలు, గురుద్వారాలు, మసీదులు, చర్చిలు
C. పోస్టాఫీసులు, కోర్టులు, హైవేలు
D. దుకాణాలు, హోటళ్ళు, సినిమా హాళ్ళు
Answer & explanation
Correct: B — దేవాలయాలు, గురుద్వారాలు, మసీదులు, చర్చిలు
దేవాలయాలు, గురుద్వారాలు, మసీదులు, చర్చిలు వంటి చోట్ల సేవ కనిపిస్తుందని పాఠం చెబుతుంది – లంగర్ (సముదాయ వంటశాల), ప్రసాదం పంపిణీ దీనికి ఉదాహరణలు. బ్యాంకులు, మార్కెట్లు, ఫ్యాక్టరీలు, దుకాణాలు, హోటళ్ళు ప్రధానంగా ఆర్థిక కార్యకలాపాలు జరిగే చోట్లు.
స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్ ఫలితంగా పాఠం చెప్పిన సరైన క్రమం ఏది?
A. దేశం → సమాజం → పరిసరాలు → ఇల్లు
B. శుభ్రమైన ఇల్లు → పరిసరాలు → సమాజం → దేశం
C. కేవలం ప్రభుత్వ కార్యాలయాల శుభ్రత
D. కేవలం నదుల శుభ్రత
Answer & explanation
Correct: B — శుభ్రమైన ఇల్లు → పరిసరాలు → సమాజం → దేశం
వ్యక్తిగతంగా ఇల్లు, చుట్టుపక్కలను శుభ్రంగా ఉంచుకోవడం, కలిసి వీధులు, రోడ్లు, పార్కులు శుభ్రం చేయడం – ఈ ప్రయత్నాలన్నీ కలిసి శుభ్రమైన ఇల్లు, పరిసరాలు, సమాజం, దేశానికి దారితీస్తాయని పాఠం చెబుతుంది. మార్పు మన ఇంటి నుంచే మొదలవుతుంది; ఇది ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకో, నదులకో పరిమితం కాదు.
పండుగల సమయంలో ప్రజలు కలిసి ఏర్పాట్లు చేయడం, అలంకరించడం, ఆహారం పంచుకోవడం గురించి సరైనది ఏది?
A. ఇవి ఆర్థికేతర కార్యకలాపాలు అయినా విలువైనవి
B. ఇవి ఆర్థిక కార్యకలాపాలు, ఎందుకంటే డబ్బు వస్తుంది
C. వీటికి ఎలాంటి విలువ లేదు
D. ఇవి కేవలం ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు
Answer & explanation
Correct: A — ఇవి ఆర్థికేతర కార్యకలాపాలు అయినా విలువైనవి
పండుగల్లో ప్రజలు కలిసి ఏర్పాట్లు చేయడం, ఆ ప్రదేశాన్ని అలంకరించడం, వండిన ఆహారం పంచుకోవడం – వీటికి డబ్బు రాదు కాబట్టి ఆర్థికేతర కార్యకలాపాలు; అయినా ఇవి సముదాయ బంధాలను బలపరుస్తాయి కాబట్టి విలువైనవని పాఠం ఆలోచింపజేస్తుంది. ఇవి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు కావు, ప్రజల సమష్టి భాగస్వామ్యం.
ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు ప్రతిఫల రూపాల సరైన జాబితా ఏది?
A. ప్రేమ, శ్రద్ధ, గౌరవం, కృతజ్ఞత
B. అహింస, దానం, సేవ, త్యాగం
C. అక్షాంశం, రేఖాంశం, భూమధ్యరేఖ, ప్రధాన రేఖాంశం
D. జీతం, కూలి, ఫీజు, వస్తు రూప చెల్లింపు
Answer & explanation
Correct: D — జీతం, కూలి, ఫీజు, వస్తు రూప చెల్లింపు
ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు జీతం (salary), కూలి (wage), ఫీజు (fee), వస్తు రూప చెల్లింపు (payment in kind) రూపాల్లో ప్రతిఫలం వస్తుంది. ప్రేమ, శ్రద్ధ, గౌరవం, కృతజ్ఞత ఆర్థికేతర పనులకు ప్రేరణలు; అహింస–దానం–సేవ–త్యాగం కుటుంబ విలువలు; చివరి జాబితా భూగోళ భావనలు.
'సముదాయ సేవ చేసేవారికి గొప్ప విలువ ఉంటుంది' – దీనికి సరైన కారణం ఏది?
A. వారికి ఎక్కువ జీతం వస్తుంది
B. వారు ఫీజు తీసుకుని పని చేస్తారు
C. వారు ప్రతిఫలం ఆశించకుండా ఇతరుల మేలు కోసం పని చేస్తారు
D. వారి పనికి ఎవరి అవసరం ఉండదు
Answer & explanation
Correct: C — వారు ప్రతిఫలం ఆశించకుండా ఇతరుల మేలు కోసం పని చేస్తారు
సముదాయ సేవ చేసేవారు డబ్బు, ప్రతిఫలం ఆశించకుండా ఇతరుల, సమాజం మేలు కోసం పనిచేస్తారు; వారి పని సమాజ సంక్షేమాన్ని, జీవన నాణ్యతను పెంచుతుంది – అందుకే వారికి గొప్ప గౌరవం. జీతం, ఫీజు అనేవి ఆర్థిక కార్యకలాపాల లక్షణాలు; వారి పని అవసరం లేనిది అనడం తప్పు.