భూమిపై ప్రదేశాలను గుర్తించడం (Locating Places on the Earth) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భూమిపై ప్రదేశాలను గుర్తించడం (Locating Places on the Earth) (6వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 6 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Moderate
లండన్లో మధ్యాహ్నం 12 గంటలు అయితే భారతదేశంలో (IST) సమయం ఎంత?
A. ఉదయం 6:30
B. మధ్యాహ్నం 12:00
C. సాయంత్రం 5:30
D. రాత్రి 11:30
Answer & explanation
Correct: C — సాయంత్రం 5:30
భారత్ గ్రీనిచ్కు తూర్పున ఉంది, IST = GMT + 5:30. కాబట్టి 12:00 + 5:30 = సాయంత్రం 5:30. ఉదయం 6:30 అనేది 5:30 తీసివేస్తే వస్తుంది – భారత్ పడమరన ఉంటేనే అలా. 12:00 అంటే తేడా లేదనడం తప్పు; 11:30 pm రావాలంటే 11.5 గంటల తేడా కావాలి.
స్థానిక కాలం (Local Time), ప్రామాణిక కాలం (Standard Time) గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. స్థానిక కాలం దేశమంతా ఒకటే; ప్రామాణిక కాలం ప్రతి ఊరికి వేరు
B. స్థానిక కాలం ప్రతి ప్రదేశానికి దాని రేఖాంశం ప్రకారం మారుతుంది; ప్రామాణిక కాలం దేశమంతా ఒకటే
C. రెండూ ఎల్లప్పుడూ ఒకటే
D. ప్రామాణిక కాలం అక్షాంశం ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు
Answer & explanation
Correct: B — స్థానిక కాలం ప్రతి ప్రదేశానికి దాని రేఖాంశం ప్రకారం మారుతుంది; ప్రామాణిక కాలం దేశమంతా ఒకటే
ప్రతి ఊరికి దాని రేఖాంశం ప్రకారం సూర్యుని స్థానం మారుతుంది – అదే స్థానిక కాలం. ఇన్ని సమయాలు వాడటం అసౌకర్యం కాబట్టి దేశం గుండా వెళ్ళే ఒక రేఖాంశం ఆధారంగా అందరూ పాటించే ఒకే సమయం – ప్రామాణిక కాలం. మొదటి ఎంపిక నిర్వచనాలను తారుమారు చేసింది; ప్రామాణిక కాలం రేఖాంశంపై ఆధారపడుతుంది, అక్షాంశంపై కాదు.
IST, GMT మధ్య తేడా 5 గంటల 30 నిమిషాలు ఎలా వస్తుంది?
A. 82.5° × 15 నిమిషాలు = 1,237 నిమిషాలు
B. 82.5° × 4 నిమిషాలు = 330 నిమిషాలు
C. 77° × 4 నిమిషాలు = 308 నిమిషాలు
D. 23.5° × 15 నిమిషాలు = 352 నిమిషాలు
Answer & explanation
Correct: B — 82.5° × 4 నిమిషాలు = 330 నిమిషాలు
1° రేఖాంశానికి 4 నిమిషాలు (60 ÷ 15). IST రేఖాంశం 82.5°E కాబట్టి 82.5 × 4 = 330 నిమిషాలు = 5 గంటల 30 నిమిషాలు. 15 నిమిషాలతో గుణించడం తప్పు సూత్రం. 77° ఢిల్లీ రేఖాంశం – ప్రామాణిక రేఖాంశం కాదు. 23.5° అక్షాంశం, దానికి సమయంతో సంబంధం లేదు.
పోర్బందర్, తిన్సుకియా స్నేహితుల ఉదాహరణ ఆధారంగా సరైన వాక్యం ఏది?
A. అస్సాంలో సూర్యుడు ముందుగా అస్తమించినా, రెండు చోట్లా గడియారాలు ఒకే IST చూపుతాయి
B. అస్సాంలో స్థానిక కాలం, IST సరిగ్గా ఒకటే
C. రెండు నగరాల స్థానిక కాలం ఒకటే, IST మాత్రమే వేరు
D. గుజరాత్, అస్సాం వేర్వేరు ప్రామాణిక కాలాలు పాటిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: A — అస్సాంలో సూర్యుడు ముందుగా అస్తమించినా, రెండు చోట్లా గడియారాలు ఒకే IST చూపుతాయి
రెండు నగరాల రేఖాంశాలు వేరు కాబట్టి స్థానిక కాలాలు వేరు – అస్సాం తూర్పున ఉండటంతో అక్కడ సూర్యుడు ముందుగా అస్తమిస్తాడు. కానీ భారతదేశమంతా ఒకే ప్రామాణిక కాలం IST పాటిస్తుంది, కాబట్టి గడియారాలు ఒకే సమయం చూపుతాయి. అస్సాం 82°30'E కి తూర్పున ఉంది కాబట్టి అక్కడ స్థానిక కాలం IST కి సమానం కాదు.
అంతర్జాతీయ దినరేఖ (International Date Line) సుమారు ఏ రేఖాంశం వద్ద ఉంది?
A. 0°
B. 90°E
C. 82°30'E
D. 180°
Answer & explanation
Correct: D — 180°
అంతర్జాతీయ దినరేఖ ప్రధాన రేఖాంశానికి (0°) ఎదురుగా సుమారు 180° వద్ద ఉంటుంది. కొన్ని దేశాలు రెండు రోజుల్లో చీలిపోకుండా అక్కడక్కడ వంగుతుంది కాబట్టి 'సుమారు' అంటారు. 0° గ్రీనిచ్, 82°30'E భారత ప్రామాణిక రేఖాంశం, 90°E కి ప్రత్యేక పేరు లేదు.
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం రష్యాలో ఎన్ని కాల మండలాలు (Time Zones) ఉన్నాయి?
A. 6
B. 1
C. 11
D. 24
Answer & explanation
Correct: C — 11
రష్యా చాలా పెద్ద దేశం కాబట్టి దానికి 11 కాల మండలాలు ఉన్నాయి; అందుకే తూర్పు నుండి పడమరకు దాటితే గడియారాన్ని 10 సార్లు మార్చాలి. 6 కాల మండలాలు అమెరికా (USA) కు. 24 అనేది ప్రపంచంలోని 15° మండలాల స్థూల సంఖ్య, ఒక దేశానిది కాదు.
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల (USA) లో ఎన్ని కాల మండలాలు ఉన్నాయి?
A. 11
B. 1
C. 6
D. 3
Answer & explanation
Correct: C — 6
USA తూర్పు నుండి పడమరకు చాలా విశాలంగా ఉండటం వల్ల ఒకే ప్రామాణిక కాలం సరిపోదు; పాఠం ప్రకారం దానికి 6 కాల మండలాలు. 11 కాల మండలాలు రష్యాకు. భారతదేశం వంటి దేశాలు ఒకే ప్రామాణిక కాలం పాటిస్తాయి. కెనడా కూడా అనేక కాల మండలాలున్న దేశం.
ఓడలో తూర్పు దిశగా ప్రయాణిస్తూ అంతర్జాతీయ దినరేఖను దాటితే తేదీని ఎలా మార్చాలి?
A. ఒక రోజు కలపాలి (ఉదా: ఆదివారం → సోమవారం)
B. ఒక రోజు తీసివేయాలి (ఉదా: సోమవారం → ఆదివారం)
C. తేదీ మార్చనవసరం లేదు
D. రెండు రోజులు కలపాలి
Answer & explanation
Correct: B — ఒక రోజు తీసివేయాలి (ఉదా: సోమవారం → ఆదివారం)
పాఠం ప్రకారం దినరేఖను తూర్పు దిశగా దాటితే ఒక రోజు తీసివేయాలి, పడమర దిశగా దాటితే ఒక రోజు కలపాలి. ఇక్కడ +12, –12 కాల మండలాలు తాకుతాయి కాబట్టి ఆ రేఖకు ఇరువైపులా ఒక రోజు తేడా ఉంటుంది. 'ఒక రోజు కలపాలి' అనేది పడమర దిశ నియమం; రెండు రోజులు తప్పు.
ప్రపంచ పటంలో కాల మండలాలను విడదీసే రేఖలు పూర్తిగా సరళ రేఖలుగా (రేఖాంశాల్లా) ఎందుకు ఉండవు?
A. ప్రతి దేశపు ప్రామాణిక కాలాన్ని గౌరవించడానికి అవి ఎక్కువగా దేశ సరిహద్దులను అనుసరిస్తాయి
B. భూమి ధ్రువాల వద్ద చదునుగా ఉండటం వల్ల
C. సముద్రాల్లో రేఖలు గీయలేకపోవడం వల్ల
D. అక్షాంశాలు రేఖాంశాలను ఖండించడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: A — ప్రతి దేశపు ప్రామాణిక కాలాన్ని గౌరవించడానికి అవి ఎక్కువగా దేశ సరిహద్దులను అనుసరిస్తాయి
కాల మండలాలు స్థూలంగా 15° మండలాలను అనుసరిస్తాయి, కానీ ఒక దేశం ఒకే ప్రామాణిక కాలం పాటించాలంటే రేఖలు దాని సరిహద్దుల వెంట వంగాలి. అందుకే 'కాల మండల రేఖలు, రేఖాంశ రేఖలు ఒకటే' అనడం తప్పు. భూమి ఆకారం, సముద్రాలు, అక్షాంశాల ఖండనకు దీనితో సంబంధం లేదు.
క్రింది వాక్యాలలో సరైనవి ఏవి?
I. +12, –12 కాల మండలాలు అంతర్జాతీయ దినరేఖ వద్ద ఒకదానికొకటి తాకుతాయి.
II. అంతర్జాతీయ దినరేఖ ఎక్కడా వంగని పూర్తి సరళ రేఖ.
III. రష్యాను తూర్పు నుండి పడమరకు దాటితే గడియారాన్ని 10 సార్లు మార్చాలి.
A. I, II మాత్రమే
B. II, III మాత్రమే
C. I, II, III
D. I, III మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — I, III మాత్రమే
I సరైనది – దినరేఖ వద్ద +12, –12 మండలాలు కలుస్తాయి, అందుకే అక్కడ తేదీ మారుతుంది. II తప్పు – కొన్ని దేశాలను రెండు రోజుల్లో చీల్చకుండా దినరేఖ అక్కడక్కడ వంగుతుంది. III సరైనది – రష్యాకు 11 కాల మండలాలు, వాటి మధ్య 10 సరిహద్దులు. కాబట్టి I, III.