శాస్త్ర ప్రపంచం (The World of Science) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for శాస్త్ర ప్రపంచం (The World of Science) (6వ తరగతి సైన్స్ (Class 6 Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
శాస్త్రీయ పద్ధతి దశల సరైన క్రమం ఏది?
A. ప్రశ్న → పరిశీలన → పరీక్ష → ఊహ → విశ్లేషణ
B. ఊహ → పరిశీలన → ప్రశ్న → విశ్లేషణ → పరీక్ష
C. పరిశీలన → ప్రశ్న → ఊహ → పరీక్ష → విశ్లేషణ
D. పరిశీలన → ఊహ → విశ్లేషణ → ప్రశ్న → పరీక్ష
Answer & explanation
Correct: C — పరిశీలన → ప్రశ్న → ఊహ → పరీక్ష → విశ్లేషణ
మొదట ఆసక్తికరమైన విషయాన్ని గమనిస్తాం, దాని గురించి ప్రశ్న వస్తుంది, సాధ్యమైన సమాధానాన్ని ఊహిస్తాం, ప్రయోగం/పరిశీలనతో పరీక్షిస్తాం, చివరగా ఫలితాలను విశ్లేషిస్తాం. మిగతా క్రమాల్లో ఊహకు ముందే పరీక్ష రావడం లేదా పరీక్షకు ముందే విశ్లేషణ రావడం వంటి తార్కిక తప్పులు ఉన్నాయి.
Correct: B — వాస్తవాలను పరీక్షించకుండా బట్టీ పట్టడం
పరిశీలన, ప్రశ్న, ఊహ, పరీక్ష, విశ్లేషణ – ఇవీ శాస్త్రీయ పద్ధతి దశలు. సైన్స్ అంటే వాస్తవాలు, అంకెలు బట్టీ పట్టడం కాదని పాఠం స్పష్టంగా చెబుతుంది; కాబట్టి బట్టీ పట్టడం ఏ దశా కాదు. మిగతా మూడూ పద్ధతిలోని నిజమైన దశలే.
పెన్ను ఉదాహరణలో 'పెన్ను తెరిచి రీఫిల్ చూడటం' శాస్త్రీయ పద్ధతిలోని ఏ దశకు సరిపోతుంది?
A. ఊహను పరీక్షించడం
B. పరిశీలన మాత్రమే
C. ప్రశ్న అడగడం
D. ఊహ చేయడం
Answer & explanation
Correct: A — ఊహను పరీక్షించడం
'సిరా అయిపోయింది' అనే ఊహ సరైనదో కాదో తెలుసుకోవడానికి రీఫిల్ తెరిచి చూస్తాం – అందుకే ఇది పరీక్ష దశ. పెన్ను రాయకపోవడం గమనించడం పరిశీలన, 'ఎందుకు రాయడం లేదు?' అనేది ప్రశ్న, 'సిరా అయిపోయిందేమో' అనేది ఊహ. ఒకే ఉదాహరణలో దశలను వేరు చేయగలగడం ముఖ్యం.
పెన్ను ఉదాహరణలో 'నా పెన్ను ఎందుకు రాయడం లేదు?' అని మనల్ని మనం అడగడం ఏ దశ?
A. ఊహ (Guess)
B. పరీక్ష (Testing)
C. విశ్లేషణ (Analysis)
D. ప్రశ్న (Question)
Answer & explanation
Correct: D — ప్రశ్న (Question)
పెన్ను రాయడం ఆగిపోవడాన్ని గమనించాక (పరిశీలన) 'ఎందుకు రాయడం లేదు?' అని అడగడం ప్రశ్న దశ. 'సిరా అయిపోయిందేమో' అనేది ఊహ, రీఫిల్ చూడటం పరీక్ష, రీఫిల్ ఖాళీగా ఉంది కాబట్టి ఊహ సరైనది అని తేల్చడం విశ్లేషణ. ప్రశ్న ఎప్పుడూ ఊహకు ముందు వస్తుంది.
ఎలక్ట్రీషియన్ 'బహుశా స్విచ్లో సమస్య ఉండవచ్చు' అని అనుకోవడం శాస్త్రీయ పద్ధతిలోని ఏ దశ?
A. పరిశీలన (Observation)
B. విశ్లేషణ (Analysis)
C. పరీక్ష (Testing)
D. ఊహ (Guess)
Answer & explanation
Correct: D — ఊహ (Guess)
సమస్యకు సాధ్యమైన కారణాన్ని ముందుగా అనుకోవడం ఊహ దశ. బల్బు వెలగకపోవడం గమనించడం పరిశీలన; స్విచ్ మార్చి లేదా తనిఖీ చేసి చూడటం పరీక్ష; ఫలితం చూసి సమస్య స్విచ్లోనే ఉందని తేల్చడం విశ్లేషణ. 'ఉండవచ్చు' అనే పదమే ఇది ఇంకా రుజువు కాని ఊహ అని సూచిస్తుంది.
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. సైన్స్ అనే పజిల్లో మనం ఎంత కనుగొనగలమో దానికి హద్దు లేదు. 2. కొత్త ఆవిష్కరణలు ప్రపంచం గురించి మన అవగాహనను ఎప్పటికీ మార్చవు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మాత్రమే
B. 1, 2 రెండూ
C. 1 మాత్రమే
D. 1, 2 రెండూ కావు
Answer & explanation
Correct: C — 1 మాత్రమే
వాక్యం 1 సరైనది – పజిల్కు హద్దు లేదని, ప్రతి కొత్త జ్ఞానం కొత్త ప్రశ్నలకు దారి తీస్తుందని పాఠం చెబుతుంది. వాక్యం 2 తప్పు – కొత్త ఆవిష్కరణలు తరచుగా మన అవగాహనను మారుస్తాయని, తప్పు చోట ఉన్న ముక్కను సరిచేయాల్సి వస్తుందని పాఠమే చెబుతుంది. కాబట్టి 1 మాత్రమే సరైనది.
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. సైన్స్ ప్రతిచోటా ఉంది – వంటగది నుంచి ఆటస్థలం వరకు. 2. సైన్స్ నేర్చుకోవడానికి అతి ముఖ్యమైనది జిజ్ఞాస. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 1, 2 రెండూ
C. 2 మాత్రమే
D. 1, 2 రెండూ కావు
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 రెండూ
రెండు వాక్యాలూ పాఠంలో ఉన్నవే. సైన్స్ సముద్రపు లోతుల నుంచి అంతరిక్షం వరకు, వంటగది నుంచి ఆటస్థలం వరకు ప్రతిచోటా ఉందని చెబుతుంది. ప్రశ్నలు అడిగి ప్రపంచాన్ని అన్వేషించడానికి అతి ముఖ్యమైనది జిజ్ఞాస అని కూడా చెబుతుంది. అందుకే 'రెండూ సరైనవి' సమాధానం.
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. సైన్స్ను ఎక్కువగా ఒక్కరే ఒంటరిగా చేస్తారు. 2. శాస్త్రవేత్తలు తరచుగా పెద్ద బృందాలుగా కలిసి పనిచేస్తారు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మాత్రమే
B. 1 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ
D. 1, 2 రెండూ కావు
Answer & explanation
Correct: A — 2 మాత్రమే
సైన్స్ చాలా అరుదుగా ఒంటరిగా జరుగుతుందని, ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాస్త్రవేత్తలు తరచుగా పెద్ద బృందాలుగా పనిచేస్తారని పాఠం చెబుతుంది. కాబట్టి వాక్యం 1 తప్పు, వాక్యం 2 సరైనది. ఈ రెండూ పరస్పర విరుద్ధం కాబట్టి రెండూ ఒకేసారి సరైనవి కాలేవు.
పదార్థం – వస్తువు జతల్లో పాఠంలోని ఉదాహరణలతో సరిపోలనిది ఏది?
A. కాగితం – పెట్టెను మూసి ఉంచే వస్తువు
B. లోహం – తాళంచెవి
C. ప్లాస్టిక్ – స్కేలు
D. రబ్బరు – ఎరేజర్
Answer & explanation
Correct: A — కాగితం – పెట్టెను మూసి ఉంచే వస్తువు
పాఠంలో లోహపు తాళంచెవి, ప్లాస్టిక్ స్కేలు, రబ్బరు ఎరేజర్, రాసే కాగితం, పెట్టెను మూసి ఉంచే అయస్కాంతం ఉదాహరణలుగా ఉన్నాయి. పెట్టెను మూసి ఉంచేది అయస్కాంతం, కాగితం కాదు – కాబట్టి ఆ జత తప్పు. మిగతా మూడు జతలు పాఠంలోని వస్తువులకు సరిగ్గా సరిపోతాయి.
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. నీటిని చల్లబరిస్తే అది ఆవిరి అవుతుంది. 2. నీటిని వేడిచేస్తే అది మరిగి ఆవిరి అవుతుంది. 3. భూమి జీవానికి ఆధారమైనదిగా తెలిసిన ఏకైక గ్రహం. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 2, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 2, 3 మాత్రమే
వాక్యం 1 తప్పు – నీటిని చల్లబరిస్తే మంచు అవుతుంది, ఆవిరి కాదు. వాక్యం 2 సరైనది – వేడిచేస్తే మరిగి ఆవిరి అవుతుంది. వాక్యం 3 సరైనది – భూమి జీవానికి ఆధారమైనదిగా మనకు తెలిసిన ఏకైక గ్రహమని పాఠం చెబుతుంది. కాబట్టి 2, 3 మాత్రమే సరైనవి.