శరీర భాగాలతో కొలవడం – జాన, బెత్తెడు, అడుగు (Measuring with Body Parts)
Free practice MCQs with answers and explanations for శరీర భాగాలతో కొలవడం – జాన, బెత్తెడు, అడుగు (Measuring with Body Parts) in పొడవు కొలత & చలనం (Measurement of Length and Motion). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
శరీర భాగాలతో కొలిచే ప్రమాణాల్లో బెత్తెడు (Bettha) అంటే ఏమిటి?
A. నాలుగు వేళ్ల వెడల్పు
B. ఒక మీటరు
C. ఒక అడుగు
D. చేయి మొత్తం పొడవు
Answer & explanation
Correct: A — నాలుగు వేళ్ల వెడల్పు
పాఠం ప్రారంభంలో బెత్తెడు అంటే నాలుగు వేళ్ల వెడల్పు అని వివరించారు. ఇది శరీర భాగంతో కొలిచే పాత పద్ధతి. మీటరు ప్రామాణిక ప్రమాణం; అడుగు, చేయి పొడవు కూడా శరీర కొలతలే కానీ బెత్తెడుకు సమానం కావు.
బొటనవేలు నుండి చిటికెన వేలు వరకు చాచిన చేతి పొడవును ఏమంటారు?
A. అంగ (Stride)
B. జాన (Handspan)
C. బెత్తెడు
D. మూర
Answer & explanation
Correct: B — జాన (Handspan)
చేతిని పూర్తిగా చాచినప్పుడు బొటనవేలు కొన నుండి చిటికెన వేలు కొన వరకు ఉన్న పొడవు జాన (Handspan); హిందీలో దీన్ని "బాలిష్త్" అంటారు. అంగ అంటే నడిచేటప్పుడు ఒక అడుగు దూరం, బెత్తెడు నాలుగు వేళ్ల వెడల్పు, మూర మోచేతి నుండి వేలి కొన వరకు.
జాన, అడుగు, పిడికిలి వంటి శరీర కొలతలను ప్రామాణిక ప్రమాణాలుగా వాడలేకపోవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. అవి చాలా పెద్దవి
B. వాటిని లెక్కించడం కష్టం
C. అవి వ్యక్తికి వ్యక్తికి మారతాయి
D. అవి లోహంతో చేయబడవు
Answer & explanation
Correct: C — అవి వ్యక్తికి వ్యక్తికి మారతాయి
ఐదుగురు పిల్లలు ఒకే బల్లను జానలతో కొలిచినప్పుడు వేర్వేరు ఫలితాలు వచ్చాయి – ఎందుకంటే ఒక్కొక్కరి జాన పొడవు వేరు. శరీర కొలతలు వ్యక్తికి వ్యక్తికి మారతాయి కాబట్టి ఎవరు కొలిచినా ఒకే ఫలితం ఇచ్చే ప్రామాణిక ప్రమాణం అవసరం. పరిమాణం లేదా పదార్థం కారణం కాదు.
బల్ల పొడవు 13 జానలు అయితే, ఈ కొలతలో "ప్రమాణం (Unit)" ఏది?
A. జాన
B. 13
C. బల్ల
D. పొడవు
Answer & explanation
Correct: A — జాన
ప్రతి కొలతకు రెండు భాగాలు – సంఖ్య (Number), ప్రమాణం (Unit). "13 జానలు" లో 13 సంఖ్య, "జాన" ప్రమాణం. బల్ల కొలిచే వస్తువు, పొడవు కొలిచే రాశి మాత్రమే. ప్రమాణం రాయకుండా కేవలం సంఖ్య చెబితే కొలత అసంపూర్ణం.
అంగుళ (Angula), ధనుస, యోజన అనే కొలత ప్రమాణాలు ఎక్కడ ప్రస్తావించబడ్డాయి?
A. ఫ్రెంచ్ మెట్రిక్ పద్ధతిలో
B. ప్రాచీన భారత సాహిత్యంలో
C. SI ప్రమాణాల జాబితాలో
D. బ్రిటిష్ ఇంపీరియల్ పద్ధతిలో
Answer & explanation
Correct: B — ప్రాచీన భారత సాహిత్యంలో
అంగుళ (వేలి వెడల్పు), దాని గుణిజాలు, ధనుస, యోజన ప్రాచీన భారత సాహిత్యంలో పేర్కొన్న ప్రమాణాలు; కళాఖండాలు, నిర్మాణాలు, పట్టణ ప్రణాళికలో వాడేవారు. వడ్రంగులు, దర్జీలు ఇప్పటికీ అంగుళను వాడుతున్నారు. ఇవి మెట్రిక్ లేదా SI ప్రమాణాలు కావు.
జాన, బెత్తెడు, అంగ – ఇవి శరీర భాగాలతో కొలిచే ప్రమాణాలు; వ్యక్తికి వ్యక్తికి మారతాయి కాబట్టి ప్రామాణికం కావు. మీటర్ పొడవుకు SI ప్రామాణిక ప్రమాణం; ఎవరు కొలిచినా ఒకే ఫలితం ఇస్తుంది. అందుకే మీటర్ ఈ జాబితాలో భిన్నమైనది.
వాక్యాలు: (i) హరప్పా తవ్వకాల్లో స్కేళ్లు కావచ్చని భావించే గీతలున్న వస్తువులు దొరికాయి. (ii) అంగుళ ప్రమాణాన్ని ఇప్పుడు ఎవరూ వాడటం లేదు. (iii) రైతు అంగలు లెక్కించి పొలాన్ని మడులుగా విభజిస్తాడు. సరైనవి?
A. (i), (ii) మాత్రమే
B. (i), (iii) మాత్రమే
C. (ii), (iii) మాత్రమే
D. (i), (ii), (iii)
Answer & explanation
Correct: B — (i), (iii) మాత్రమే
హరప్పా నాగరికత ప్రదేశాల తవ్వకాల్లో స్కేళ్లు కావచ్చని భావించే గీతలున్న వస్తువులు దొరికాయి – (i) సరైనది. రైతు నడుస్తూ అంగలు లెక్కించి పొలాన్ని విభజిస్తాడని పాఠం చెబుతుంది – (iii) సరైనది. వడ్రంగులు, దర్జీలు ఇప్పటికీ అంగుళను వాడుతున్నారు కాబట్టి (ii) తప్పు.