సాంకేతిక & సంస్థాగత సంస్కరణలు (Technological and Institutional Reforms)
Free practice MCQs with answers and explanations for సాంకేతిక & సంస్థాగత సంస్కరణలు (Technological and Institutional Reforms) in వ్యవసాయం (Agriculture). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశంలో స్వాతంత్ర్యానంతరం వ్యవసాయ సంస్కరణల్లో ఏ ప్రణాళిక ప్రధాన దృష్టి భూ సంస్కరణలు (Land reforms)?
A. ఏడో పంచవర్ష ప్రణాళిక
B. రెండో ప్రణాళిక మాత్రమే
C. పదో పంచవర్ష ప్రణాళిక
D. మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక
Answer & explanation
Correct: D — మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తొలి దశలోనే జమీందారీ రద్దు, కమతాల ఏకీకరణ వంటి సంస్థాగత సంస్కరణలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చి, భూ సంస్కరణలను మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక ప్రధాన దృష్టిగా పెట్టారు. ఏడో, పదో ప్రణాళికలు చాలా తర్వాతివి, పుస్తకంలో అలా పేర్కొనలేదు.
కింది వాటిలో భూ సంస్కరణల్లో భాగంగా పుస్తకం పేర్కొన్న సంస్థాగత సంస్కరణ కానిది ఏది?
A. హరిత విప్లవ ప్యాకేజీ సాంకేతికత
B. జమీందారీ రద్దు
C. భూ కమతాల ఏకీకరణ
D. సహకారం (Cooperation)
Answer & explanation
Correct: A — హరిత విప్లవ ప్యాకేజీ సాంకేతికత
జమీందారీ రద్దు, కమతాల ఏకీకరణ, సహకారం, సామూహిక సాగు సంస్థాగత సంస్కరణలు. హరిత విప్లవం ప్యాకేజీ సాంకేతికతపై ఆధారపడిన సాంకేతిక వ్యూహం కాబట్టి అది సంస్థాగత సంస్కరణల జాబితాలో కాకుండా 1960–70ల వ్యవసాయ వ్యూహాల్లో ఉంది.
కనీస మద్దతు ధర (MSP), లాభదాయక ధర, సేకరణ ధరలను ప్రభుత్వం ప్రకటించడంలో ముఖ్య ఉద్దేశం ఏమిటి?
A. పంటల దిగుమతులు పెంచడం
B. ఊహాగాన వ్యాపారులు, మధ్యవర్తుల వల్ల రైతులకు కలిగే దోపిడీని అరికట్టడం
C. రైతుల భూమిని ప్రభుత్వం కొనడం
D. వాతావరణ బులెటిన్లు ప్రసారం చేయడం
Answer & explanation
Correct: B — ఊహాగాన వ్యాపారులు, మధ్యవర్తుల వల్ల రైతులకు కలిగే దోపిడీని అరికట్టడం
ధరలు పడిపోయినప్పుడు వ్యాపారులు, మధ్యవర్తులు రైతులను దోచుకోకుండా ప్రభుత్వం కనీస మద్దతు ధర, లాభదాయక ధర, సేకరణ ధరలు ప్రకటిస్తుందని పుస్తకం చెబుతుంది. వాతావరణ బులెటిన్లు వేరే చర్య; భూమి కొనుగోలు, దిగుమతులు ఈ ఉద్దేశం కాదు.
A. 1980–90ల సమగ్ర భూ అభివృద్ధి కార్యక్రమం → హరిత విప్లవం → భూ సంస్కరణలు
B. మొదటి ప్రణాళికలో భూ సంస్కరణలు → 1960–70లలో హరిత, శ్వేత విప్లవాలు → 1980–90లలో సమగ్ర భూ అభివృద్ధి కార్యక్రమం
C. శ్వేత విప్లవం → భూ సంస్కరణలు → హరిత విప్లవం → సమగ్ర భూ అభివృద్ధి
D. హరిత, శ్వేత విప్లవాలు → మొదటి ప్రణాళికలో భూ సంస్కరణలు → 1980–90ల కార్యక్రమం
Answer & explanation
Correct: B — మొదటి ప్రణాళికలో భూ సంస్కరణలు → 1960–70లలో హరిత, శ్వేత విప్లవాలు → 1980–90లలో సమగ్ర భూ అభివృద్ధి కార్యక్రమం
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత మొదటి ప్రణాళికలో భూ సంస్కరణలు ప్రధానమయ్యాయి; 1960–70లలో హరిత విప్లవం, శ్వేత విప్లవం వచ్చాయి; అవి కొన్ని ప్రాంతాల్లోనే అభివృద్ధిని కేంద్రీకరించడంతో 1980–90లలో సంస్థాగత, సాంకేతిక అంశాలతో సమగ్ర భూ అభివృద్ధి కార్యక్రమం మొదలైంది.
1980–90లలో సమగ్ర భూ అభివృద్ధి కార్యక్రమం ఎందుకు ప్రారంభించారు?
A. భూ సంస్కరణ చట్టాలు ఎప్పుడూ చేయకపోవడం వల్ల
B. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను నిషేధించడానికి
C. హరిత విప్లవం వంటివి కొన్ని ఎంపిక ప్రాంతాల్లోనే అభివృద్ధిని కేంద్రీకరించాయి కాబట్టి
D. జమీందార్లను తిరిగి నియమించడానికి
Answer & explanation
Correct: C — హరిత విప్లవం వంటివి కొన్ని ఎంపిక ప్రాంతాల్లోనే అభివృద్ధిని కేంద్రీకరించాయి కాబట్టి
హరిత విప్లవం ప్యాకేజీ సాంకేతికతపై ఆధారపడటం వల్ల అభివృద్ధి కొద్ది ప్రాంతాలకే పరిమితమైందని, అందుకే సంస్థాగత, సాంకేతిక అంశాలను కలిపిన సమగ్ర భూ అభివృద్ధి కార్యక్రమం తెచ్చారని పుస్తకం చెబుతుంది. చట్టాలు చేసినా అమలు లోపమే సమస్య; జమీందారీని రద్దు చేశారు.