Free practice MCQs with answers and explanations for విద్యుత్ (Electricity) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Easy
ఫ్యూజును వలయంలో ఉపకరణంతో ఏ విధంగా కలుపుతారు?
A. శ్రేణిలో
B. సమాంతరంగా
C. ఉపకరణానికి అడ్డంగా (వోల్టుమీటర్ లాగా)
D. వలయం బయట
Answer & explanation
Correct: A — శ్రేణిలో
అధిక ప్రవాహం వచ్చినప్పుడు తీగ కరిగి ప్రవాహమార్గాన్ని తెంచాలంటే ఉపకరణం గుండా వెళ్లే ప్రవాహమంతా ఫ్యూజు గుండా వెళ్లాలి; అందుకే శ్రేణిలో కలుపుతారు. సమాంతరంలో కలిపితే ప్రవాహమార్గం తెగదు, కాబట్టి రక్షణ ఉండదు.
ఫిలమెంట్ ఎర్రగా కాకుండా తెల్లగా వేడెక్కి కాంతిని ఇవ్వాలి, కానీ కరగకూడదు; టంగ్స్టన్ ద్రవీభవన స్థానం 3380°C – అత్యధికం. సీసం, అల్యూమినియం, రాగి ద్రవీభవన స్థానాలు తక్కువ; అందుకే అవి కరిగి వలయాన్ని తెంచే ఫ్యూజు తీగలకు సరిపోతాయి, ఫిలమెంట్కు కాదు.
220 V వద్ద 1 kW సామర్థ్యం గల ఇస్త్రీ పెట్టెకు ఏ ఫ్యూజు రేటింగ్ ఎంచుకోవాలి?
A. 1 A
B. 3 A
C. 5 A
D. 10 A
Answer & explanation
Correct: C — 5 A
ప్రవాహం I = P / V = 1000 / 220 = 4.54 A. ఫ్యూజు ఈ ప్రవాహాన్ని తట్టుకుని కొద్దిగా పైగా ఉండాలి; గృహ రేటింగ్లు 1, 2, 3, 5, 10 A లో 4.54 A కంటే కొద్దిగా ఎక్కువైన 5 A సరైనది. 1 A, 3 A సాధారణ ప్రవాహానికే కరిగిపోతాయి; 10 A చాలా ఎక్కువ.
ఈ వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. బల్బు ఫిలమెంట్కు అధిక ద్రవీభవన స్థానం గల లోహం వాడతారు.
2. ఫిలమెంట్ జీవితకాలం పెంచడానికి బల్బులో నైట్రోజన్, ఆర్గాన్ వాయువులు నింపుతారు.
3. బల్బు వినియోగించే సామర్థ్యంలో చాలా భాగం కాంతిగా వెలువడుతుంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
అధిక ద్రవీభవన స్థానం (టంగ్స్టన్) వల్ల కరగదు – 1 సరైనది; జడ వాయువులు ఫిలమెంట్ మండిపోకుండా కాపాడతాయి – 2 సరైనది. వాస్తవానికి సామర్థ్యంలో చాలా భాగం ఉష్ణంగా మారుతుంది, కొద్ది భాగమే కాంతి; కాబట్టి 3 తప్పు.
సామర్థ్యం అంటే శక్తి వినియోగ రేటు; SI ప్రమాణం వాట్ (1 W = 1 V × 1 A = 1 J/s). కిలోవాట్ గంట, జౌల్ శక్తి ప్రమాణాలు; వోల్టు పొటెన్షియల్ భేద ప్రమాణం. 1 వాట్ అంటే 1 వోల్టు వద్ద 1 ఆంపియర్ ప్రవాహాన్ని తీసుకునే సాధన సామర్థ్యం.
220 V మూలానికి కలిపిన బల్బు 0.50 A ప్రవాహాన్ని తీసుకుంటే దాని సామర్థ్యం ఎంత?
A. 440 W
B. 110 W
C. 220.5 W
D. 0.0023 W
Answer & explanation
Correct: B — 110 W
P = VI = 220 × 0.50 = 110 W (= 110 J/s). 440 W అంటే 220 ÷ 0.5 చేసిన తప్పు; 220.5 W కూడిక తప్పు (220 + 0.5); 0.0023 W తలకిందులు భాగహారం. సామర్థ్యం వోల్టేజ్, ప్రవాహాల లబ్ధం.
1 kWh = 1000 W × 3600 s = 3.6 × 10⁶ వాట్ సెకన్లు = 3.6 × 10⁶ J. 3600 సెకన్లను, 1000 వాట్లను గుణించకపోతే 10³ లేదా 1000 వస్తాయి; 10⁹ అంటే మరో 1000 రెట్లు ఎక్కువ.
కింది వాటిలో విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని సూచించని పదం ఏది?
A. I²R
B. VI
C. V²/R
D. IR²
Answer & explanation
Correct: D — IR²
P = VI, ఓమ్ నియమంతో P = I²R, P = V²/R. IR² అనేది సరైన రూపం కాదు; ప్రవాహం వర్గం కావాలి, నిరోధం వర్గం కాదు. ఇది ఈ అధ్యాయ అభ్యాసంలో కూడా అడిగిన ప్రశ్న; నిరోధం వర్గం ఇచ్చే రూపం విద్యుత్ సామర్థ్యానికి సరిపోదు, ప్రవాహం వర్గం లేదా వోల్టేజ్ వర్గం ÷ నిరోధం మాత్రమే సరైనవి.
12 V బ్యాటరీని ఒక తెలియని నిరోధకానికి కలిపినప్పుడు వలయంలో 2.5 mA ప్రవాహం ఉంది. ఆ నిరోధకం విలువ ఎంత?
A. 4800 Ω
B. 4.8 Ω
C. 30 Ω
D. 0.0002 Ω
Answer & explanation
Correct: A — 4800 Ω
ప్రవాహాన్ని ఆంపియర్లలోకి మార్చాలి: 2.5 mA = 2.5 × 10⁻³ A. R = V / I = 12 / (2.5 × 10⁻³) = 4800 Ω. mA ని మార్చకుండా 12 / 2.5 చేస్తే 4.8 Ω తప్పు; 30 Ω లబ్ధం (12 × 2.5).
9 V బ్యాటరీకి 0.2 Ω, 0.3 Ω, 0.4 Ω, 0.5 Ω, 12 Ω నిరోధకాలను శ్రేణిలో కలిపారు. 12 Ω గుండా ప్రవాహం సుమారు ఎంత?
A. 0.75 A
B. 0.67 A
C. 45 A
D. 1.5 A
Answer & explanation
Correct: B — 0.67 A
మొత్తం నిరోధం 0.2 + 0.3 + 0.4 + 0.5 + 12 = 13.4 Ω; I = 9 / 13.4 ≈ 0.67 A. శ్రేణిలో అన్ని నిరోధకాల గుండా ఒకే ప్రవాహం. 0.75 A అంటే 9 ÷ 12 (చిన్న నిరోధాలను విస్మరించడం), 1.5 A తప్పు గణన.