ఆమ్లాలు, క్షారాలు & లవణాలు (Acids, Bases and Salts) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆమ్లాలు, క్షారాలు & లవణాలు (Acids, Bases and Salts) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ఆమ్లం నీలి లిట్మస్‌ను ఏ రంగుకు మారుస్తుంది?
A. ఎరుపు
B. నీలం
C. ఆకుపచ్చ
D. పసుపు
Answer & explanation
Correct: A — ఎరుపు
ఆమ్లాలు నీలి లిట్మస్ కాగితాన్ని ఎర్రగా మారుస్తాయి; ఇదే ఆమ్లాన్ని గుర్తించే ప్రాథమిక పరీక్ష. క్షారాలు ఎర్ర లిట్మస్‌ను నీలంగా మారుస్తాయి. ఆకుపచ్చ, పసుపు రంగులు లిట్మస్ ఫలితాలు కావు కాబట్టి అవి సరైనవి కావు.
ఉల్లి, వెనిల్లా, లవంగ నూనె వంటి వాటిని ఏ సూచికలు అంటారు?
A. కృత్రిమ సూచికలు
B. వాసన సూచికలు (Olfactory indicators)
C. సార్వత్రిక సూచికలు
D. రంగు సూచికలు
Answer & explanation
Correct: B — వాసన సూచికలు (Olfactory indicators)
ఆమ్ల లేదా క్షార యానకంలో వాసన మారే పదార్థాలను వాసన సూచికలు అంటారు; ఉల్లి, వెనిల్లా, లవంగ నూనె క్షారంలో వాసన కోల్పోతాయి. రంగు మారడం వీటి లక్షణం కాదు కాబట్టి రంగు సూచికలు లేదా సార్వత్రిక సూచికలు సరికావు.
ఆమ్లం లోహంతో చర్య జరిపినప్పుడు సాధారణంగా వెలువడే వాయువు ఏది?
A. ఆక్సిజన్
B. కార్బన్ డయాక్సైడ్
C. హైడ్రోజన్
D. నైట్రోజన్
Answer & explanation
Correct: C — హైడ్రోజన్
లోహం ఆమ్లంలోని హైడ్రోజన్‌ను స్థానభ్రంశం చేసి లవణం ఏర్పరుస్తుంది, హైడ్రోజన్ వాయువు వెలువడుతుంది. కార్బన్ డయాక్సైడ్ కార్బొనేట్లతో వస్తుంది; ఆక్సిజన్, నైట్రోజన్ ఈ చర్యలో ఏర్పడవు.
D. మండే కొవ్వొత్తిని దగ్గరకు తెస్తే 'టప్' శబ్దంతో మండుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — మండే కొవ్వొత్తిని దగ్గరకు తెస్తే 'టప్' శబ్దంతో మండుతుంది
వాయువు నిండిన సబ్బు బుడగ దగ్గరకు మండే కొవ్వొత్తి తెస్తే హైడ్రోజన్ శబ్దంతో మండుతుంది. సున్నపు నీటిని పాలలా చేసేది CO2; కొవ్వొత్తిని ఆర్పేది కూడా CO2. కాబట్టి ఆ రెండు పరీక్షలు హైడ్రోజన్‌వి కావు.
కార్బన్ డయాక్సైడ్ కాల్షియం హైడ్రాక్సైడ్ (సున్నపు నీరు)తో చర్య జరిపి నీటిలో కరగని తెల్ల కాల్షియం కార్బొనేట్ అవక్షేపాన్ని ఇస్తుంది. హైడ్రోజన్, క్లోరిన్, అమ్మోనియా సున్నపు నీటిలో అలాంటి తెల్లని అవక్షేపం ఏర్పరచవు.
ఆమ్లం, క్షారం చర్య జరిపి లవణం, నీరు ఏర్పరిచే చర్యను ఏమంటారు?
A. విఘటనం
B. తటస్థీకరణ
C. స్థానభ్రంశం
D. ఆక్సీకరణ
Answer & explanation
Correct: B — తటస్థీకరణ
ఆమ్లం, క్షారం ఒకదాని ప్రభావాన్ని మరొకటి రద్దు చేసి లవణం, నీరు ఇచ్చే చర్య తటస్థీకరణ. స్థానభ్రంశం, ఆక్సీకరణ, విఘటనం వేర్వేరు రకాల చర్యలు; ఉదాహరణ NaOH + HCl → NaCl + H2O.
ఆమ్లాలలో ధనాయనం హైడ్రోజన్ అయాన్ H+; ఈ అయాన్లే ఆమ్ల ధర్మాలకు కారణం. OH- క్షారాల ఋణాయనం, Na+ క్షార లవణాల ధనాయనం, Cl- HCl లోని ఋణాయనం కాబట్టి అవి అన్ని ఆమ్లాలకు ఉమ్మడి కావు.
Correct: A — ఆమ్లాన్ని నెమ్మదిగా నీటిలో కలుపుతూ కదిలించాలి
ఆమ్లాన్ని నీటిలో కలపడం అత్యంత ఉష్ణమోచక చర్య; ఆమ్లాన్ని నెమ్మదిగా నీటిలో వేస్తూ కలపడం వల్ల వేడిని నీరు గ్రహించి చిమ్మకుండా ఉంటుంది. నీటిని ఆమ్లంలో కలిపితే ఆ వేడికి మిశ్రమం చిమ్మి గాయాలు, గాజు పగలడం జరగవచ్చు.
pH స్కేలులో తటస్థ ద్రావణం pH 7; 7 కంటే తక్కువ ఆమ్లం, ఎక్కువ క్షారం. 0 అత్యంత ఆమ్ల, 14 అత్యంత క్షార ద్రావణాలను సూచిస్తాయి; 1 బలమైన ఆమ్ల ద్రావణ విలువ. ఉదాహరణకు శుద్ధ జలం, సోడియం క్లోరైడ్ ద్రావణం ఈ విలువను చూపుతాయి; ఇక్కడ H+ గాఢత, OH- గాఢత సమానం.