జీవులు ఎలా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తాయి? (How do Organisms Reproduce?) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for జీవులు ఎలా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తాయి? (How do Organisms Reproduce?) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
జీవి లక్షణాలను తల్లిదండ్రుల నుంచి సంతతికి అందించే పదార్థం ఏది?
A. DNA
B. కొవ్వు ఆమ్లం
C. గ్లూకోజ్
D. క్లోరోఫిల్
Answer & explanation
Correct: A — DNA
కణ కేంద్రకంలోని క్రోమోజోముల్లో ఉండే DNA ప్రోటీన్ల తయారీకి సమాచారం ఇస్తూ లక్షణాలను తరం నుంచి తరానికి చేరుస్తుంది. గ్లూకోజ్ శక్తి వనరు, క్లోరోఫిల్ కిరణజన్య సంయోగక్రియ వర్ణద్రవ్యం, కొవ్వు ఆమ్లాలు కొవ్వు నిర్మాణ భాగాలు; వీటికి వారసత్వ సమాచారం లేదు.
కొత్త జీవి పాత జీవిని పోలి ఉండాలంటే శరీర నిర్మాణ ప్రణాళిక అయిన DNA నకలు తయారవ్వాలి. ఆ నకలుతో పాటు కణ నిర్మాణాలు కూడా ఏర్పడతాయి. శ్వాసక్రియ వేగం, కొవ్వు నిల్వ, కణ గోడ మందం ప్రత్యుత్పత్తికి మౌలిక ఘటనలు కావు.
DNA నకలు తయారయ్యేటప్పుడు ప్రతిసారీ స్వల్ప తేడాలు రావడానికి కారణం ఏమిటి?
A. కణం చాలా పెద్దదిగా ఉండటం
B. DNA కేంద్రకం బయట ఉండటం
C. ఏ జీవరసాయన చర్యా నూటికి నూరు శాతం కచ్చితంగా ఉండకపోవడం
D. ప్రత్యుత్పత్తి ఎప్పుడూ రెండు జీవుల మధ్యే జరగడం
Answer & explanation
Correct: C — ఏ జీవరసాయన చర్యా నూటికి నూరు శాతం కచ్చితంగా ఉండకపోవడం
DNA కాపీ చేసే రసాయన చర్యలు ఎంత మెరుగైనా పూర్తి కచ్చితత్వం ఉండదు, కాబట్టి నకలులో చిన్న తేడాలు తప్పవు. DNA కేంద్రకంలోనే ఉంటుంది. అలైంగిక పద్ధతుల్లో ఒకే జీవి కూడా తేడాలతో నకలు చేస్తుంది, కాబట్టి రెండు జీవులు కావాలన్న వాదన సరికాదు.
సమశీతోష్ణ నీటిలోని బ్యాక్టీరియా జనాభాలో నీరు భూతాపం వల్ల వేడెక్కితే ఏమి జరుగుతుంది?
A. అన్ని బ్యాక్టీరియా సమానంగా బతుకుతాయి
B. అన్ని బ్యాక్టీరియా వెంటనే చనిపోతాయి
C. బ్యాక్టీరియా ప్రత్యుత్పత్తి ఆపేస్తుంది కానీ చనిపోదు
D. చాలా బ్యాక్టీరియా చనిపోతుంది; వేడిని తట్టుకునే వైవిధ్యం ఉన్నవి బతికి వృద్ధి చెందుతాయి
Answer & explanation
Correct: D — చాలా బ్యాక్టీరియా చనిపోతుంది; వేడిని తట్టుకునే వైవిధ్యం ఉన్నవి బతికి వృద్ధి చెందుతాయి
ఆవాసం మారినప్పుడు ఒకే రకమైన జనాభా అంతా నశించవచ్చు; కానీ వేడిని తట్టుకునే వైవిధ్యం కొందరిలో ఉంటే వారు బతికి సంతతిని ఇస్తారు. ఇదే వైవిధ్యం జాతికి ఉపయోగమనే ఉదాహరణ. అందరూ సమానంగా బతకడం లేదా అందరూ నశించడం వైవిధ్యం ఉనికిని విస్మరిస్తుంది.
అమీబా ఏకకణ జీవి; దాని కణం రెండు పిల్ల కణాలుగా చీలుతుంది, దీన్ని ద్విదా విచ్ఛిత్తి అంటారు. మొగ్గ తొడగడం ఈస్ట్, హైడ్రాల్లో, ఖండీభవనం స్పైరోగైరాలో, బీజాంశ ఉత్పత్తి రైజోపస్లో కనిపిస్తాయి.
మలేరియా కారక ప్లాస్మోడియం ఏ విధంగా విభజన చెందుతుంది?
A. ద్విదా విచ్ఛిత్తి
B. బహుదా విచ్ఛిత్తి
C. పునరుద్భవనం
D. శాఖీయ ప్రజననం
Answer & explanation
Correct: B — బహుదా విచ్ఛిత్తి
ప్లాస్మోడియం ఒకేసారి అనేక పిల్ల కణాలుగా విడిపోతుంది కాబట్టి ఇది బహుదా విచ్ఛిత్తి. ద్విదా విచ్ఛిత్తిలో రెండు కణాలే ఏర్పడతాయి. పునరుద్భవనం బహుకణ జంతువుల్లో, శాఖీయ ప్రజననం మొక్కల్లో జరుగుతాయి.
కాలా-అజార్ వ్యాధికారక లీష్మానియా గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. అది ఏ తలంలోనైనా సమానంగా చీలుతుంది
B. అది ఒకేసారి చాలా పిల్ల కణాలనిస్తుంది
C. కణం ఒక చివర కొరడా వంటి నిర్మాణం ఉంటుంది; ద్విదా విచ్ఛిత్తి దానికి సంబంధించి నిర్ణీత దిశలో జరుగుతుంది
D. అది మొగ్గలు తొడిగి ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — కణం ఒక చివర కొరడా వంటి నిర్మాణం ఉంటుంది; ద్విదా విచ్ఛిత్తి దానికి సంబంధించి నిర్ణీత దిశలో జరుగుతుంది
లీష్మానియాలో కణం ఒక చివర కొరడా లాంటి నిర్మాణం ఉండటంతో కణ విభజన దానికి సంబంధించి నిర్ణీత దిశలో జరుగుతుంది. ఏ తలంలోనైనా చీలేది అమీబా, ఒకేసారి చాలా కణాలిచ్చేది ప్లాస్మోడియం, మొగ్గ తొడిగేది ఈస్ట్.
జీవి – ప్రత్యుత్పత్తి విధానం జతల్లో సరైన జతను గుర్తించండి.
A. అమీబా – బహుదా విచ్ఛిత్తి
B. ప్లాస్మోడియం – ద్విదా విచ్ఛిత్తి
C. లీష్మానియా – మొగ్గ తొడగడం
D. ఈస్ట్ – మొగ్గ తొడగడం
Answer & explanation
Correct: D — ఈస్ట్ – మొగ్గ తొడగడం
ఈస్ట్ కణం నుంచి చిన్న మొగ్గలు ఏర్పడి విడిపోయి కొత్త కణాలవుతాయి. అమీబా ద్విదా విచ్ఛిత్తి చేస్తుంది, ప్లాస్మోడియం బహుదా విచ్ఛిత్తి చేస్తుంది, లీష్మానియా ద్విదా విచ్ఛిత్తి చేస్తుంది; కాబట్టి మిగిలిన జతలు తప్పు.
ఈ నాలుగు జీవుల్లో ఒకదాని ప్రత్యుత్పత్తి విధానం మిగతా మూడింటికంటే భిన్నం. అది ఏది?
A. ఈస్ట్ (మొగ్గ తొడగడం)
B. అమీబా
C. లీష్మానియా
D. బ్యాక్టీరియా
Answer & explanation
Correct: A — ఈస్ట్ (మొగ్గ తొడగడం)
అమీబా, లీష్మానియా, బ్యాక్టీరియా మాతృకణాన్ని రెండు సమాన భాగాలుగా చీల్చే ద్విదా విచ్ఛిత్తి చేస్తాయి. ఈస్ట్ మాత్రం మాతృకణంపై చిన్న మొగ్గను పెంచి దాన్ని వేరుచేస్తుంది, అందువల్ల అది భిన్నమైన విధానం.
స్పైరోగైరా అనే తంతురూప శైవలం పరిపక్వమైనప్పుడు చిన్న ముక్కలుగా విరిగిపోతుంది; ప్రతి ముక్క కొత్త జీవిగా పెరుగుతుంది. ఇదే ఖండీభవనం. ఫలదీకరణం లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తికి సంబంధించినది.